Whalesbook
SEBI कडून गुंतवणुकीला नवी दिशा
SEBI ने जाहीर केलेल्या नवीन नियमांनुसार, आता म्युच्युअल फंड हाऊसेस (mutual fund houses) लाईफ सायकल फंड्समध्ये, ज्यांना टार्गेट डेट फंड्स (Target Date Funds) असेही म्हणतात, त्यात सोने आणि चांदीसारख्या मौल्यवान धातूंचा समावेश करू शकतील. यासाठी 0 ते 10% पर्यंतचे वाटप (allocation) करता येईल. हा निर्णय 1 एप्रिल 2026 पासून लागू होणार आहे. याशिवाय, सोने आणि चांदी ETFs च्या मूल्यांकनाची पद्धतही बदलण्यात आली आहे. आता आंतरराष्ट्रीय LBMA फिक्सिंग प्राईसऐवजी (LBMA fixing prices), भारतीय शेअर बाजारात नोंदलेल्या स्पॉट प्राईसचा (spot prices) वापर केला जाईल. यामुळे मूल्यांकनात अधिक पारदर्शकता येईल आणि स्थानिक बाजाराशी ते अधिक जुळणारे ठरेल.
सोने-चांदीची बाजारातील मजबूत पकड
SEBI च्या या निर्णयामागे सोन्याची बाजारातील मजबूत कामगिरी आणि त्याचे हेजिंग (hedge) म्हणून असलेले महत्त्व हे कारण आहे. गेल्या 20 वर्षांत, सोन्याने भारतीय शेअर बाजाराच्या (Nifty 50) तुलनेत 15.6% CAGR दराने वाढ नोंदवली आहे, तर निफ्टीचा CAGR 12.6% राहिला आहे. विशेषतः 2025 मध्ये, गोल्ड ETFs ने 72% पर्यंत परतावा दिला आहे, तर चांदीत त्याहून मोठी तेजी दिसून आली आहे. 2026 साठीही तज्ञांचा अंदाज आहे की सोन्याचे दर $4,000 ते $6,200 प्रति औंसपर्यंत जाऊ शकतात, तर जे.पी. मॉर्गनने $5,000 प्रति औंसचा अंदाज व्यक्त केला आहे.
यामागची कारणे म्हणजे जगभरातील वाढती भू-राजकीय अस्थिरता (geopolitical uncertainties), चलनांवरील (currency) चिंता आणि मध्यवर्ती बँकांकडून (central banks) सोन्याची वाढती खरेदी. यामुळे सोन्याची मागणी वाढत आहे. भारतातील गोल्ड ETFs चे एकूण AUM (Assets Under Management) ऑक्टोबर 2025 पर्यंत ₹1 लाख कोटी पेक्षा जास्त झाले आहे, जे गुंतवणूकदारांचा वाढता विश्वास दर्शवते.
बाजारातील आव्हाने आणि पुढील वाटचाल
मात्र, सोन्या-चांदीमध्ये व्होलॅटिलिटी (volatility) देखील लक्षणीय आहे, विशेषतः चांदीमध्ये. सोने महागाई आणि जागतिक अस्थिरतेपासून संरक्षण देते, पण ते इक्विटीप्रमाणे दीर्घकालीन संपत्ती निर्मितीचे मुख्य इंजिन नाही. गुंतवणूक तज्ञांच्या मते, पोर्टफोलिओमध्ये सोन्याचे वाटप 5% ते 15% पर्यंत मर्यादित ठेवणे योग्य ठरते, जेणेकरून डायव्हर्सिफिकेशनचा फायदा मिळेल आणि इक्विटीच्या वाढीवर परिणाम होणार नाही. SEBI ने ETF किंमत निश्चितीमध्ये केलेले बदल अधिक पारदर्शक असले तरी, ते अल्पकालीन ट्रेडिंगवर परिणाम करू शकतात.
एकंदरीत, SEBI चा हा निर्णय भारतीय गुंतवणूक बाजाराला अधिक मजबूत आणि वैविध्यपूर्ण बनवण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. सोन्या-चांदीची वाढती मागणी आणि सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून असलेले महत्त्व पाहता, हे मौल्यवान धातू भविष्यातही गुंतवणूक पोर्टफोलिओचा एक महत्त्वाचा भाग बनून राहतील, असा अंदाज आहे.