काळ्या समुद्रातील (Black Sea) लॉजिस्टिक अडचणींमुळे रशिया आता सनफ्लॉवर ऑईलची निर्यात चीनला करण्यावर भर देत आहे. या धोरणात्मक बदलामुळे भारताच्या पुरवठ्यावर परिणाम होणार असून, भारतीय आयातदारांना आता पर्यायी तेलांचा शोध घ्यावा लागणार आहे.
काळ्या समुद्रातील बंदरांवर सुरू असलेल्या तांत्रिक अडचणींमुळे रशियाने आपल्या निर्यातीची रणनीती पूर्णपणे बदलली आहे. सागरी मार्गांमधील अडथळ्यांमुळे आता रशिया जमीन मार्गाने चीनला सनफ्लॉवर ऑईलची निर्यात करत आहे. या वर्षात चीनला होणारी निर्यात १ दशलक्ष मेट्रिक टन पर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे, जी मागील वर्षाच्या तुलनेत दुप्पट आहे.
भारतावर काय होईल परिणाम?
भारत हा रशियन सनफ्लॉवर ऑईलचा मोठा ग्राहक आहे. मात्र, या नवीन बदलामुळे भारताला मिळणाऱ्या पुरवठ्यात मोठी घट होण्याची शक्यता आहे. रशियन शिपमेंट्स १.५ दशलक्ष टनांवरून १.१ दशलक्ष टनांपर्यंत खाली येऊ शकतात. रशियात यंदा सनफ्लॉवर बियांचे उत्पादन २० दशलक्ष टनांच्या विक्रमी पातळीवर पोहोचले आहे (जे मागील वर्षी १७.५ दशलक्ष टन होते), परंतु प्रक्रिया केलेल्या तेलाची निर्यात न झाल्यामुळे सुमारे ३ दशलक्ष टनांचा साठा तिथेच पडून आहे.
रिफायनरीजसमोर आव्हान
रशियन तेलाचा तुटवडा भासल्यास भारतीय रिफायनरीजला आता पाम ऑईल (Palm Oil) आणि सोय ऑईलच्या (Soyoil) पर्यायांकडे वळावे लागेल. या अचानक झालेल्या बदलामुळे कंपन्यांच्या प्रॉफिट मार्जिनवर दबाव वाढू शकतो, कारण पर्यायी तेल मिळवण्यासाठी वाढीव किंमत मोजावी लागण्याची भीती आहे.
येणाऱ्या काही महिन्यांत खाद्यतेलाच्या किमतींमध्ये होणारी अस्थिरता आणि आयात खर्चातील चढ-उतार यावर गुंतवणूकदारांचे लक्ष असणे गरजेचे आहे.