आज भारतीय रुपया अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत **32 paise** घसरून **₹95.94** वर आला आहे. वाढत्या ब्रेंट क्रूड तेलाच्या किमती आणि जागतिक भू-राजकीय तणावामुळे रुपयावर दबाव वाढला आहे.
रुपयावर का आला दबाव?
आज शेअर बाजारात रुपयाची घसरण दिसून आली. डॉलरच्या तुलनेत रुपया 32 paise कमजोर होऊन ₹95.94 या पातळीवर पोहोचला. यामागे जागतिक बाजारात तेलाच्या वाढलेल्या किमती हे प्रमुख कारण आहे. ब्रेंट क्रूडची किंमत $80 प्रति बॅरल च्या वर गेली आहे.
ऊर्जा खर्च आणि भू-राजकारणाचा फटका
तेलाच्या किमतीत झालेली ही वाढ गेल्या काही दिवसांपासून सुरू आहे. अमेरिका आणि इराणमधील तणावामुळे हॉर्मुझ सामुद्रधुनीसारख्या महत्त्वाच्या ऊर्जा मार्गांवर परिणाम झाला आहे. भारत आपल्या गरजेपैकी मोठा हिस्सा तेल आयात करतो. त्यामुळे तेलाच्या वाढलेल्या किमतींमुळे देशाची आयात बिले वाढतात आणि व्यापार तूट (Trade Deficit) वाढण्याची शक्यता आहे. याचा थेट परिणाम रुपयावर होतो, कारण आयातीसाठी अधिक डॉलर्सची गरज भासते.
जागतिक आर्थिक स्थिती आणि US Yields
तेलाच्या बाजारासोबतच अमेरिकेतील घडामोडींचाही रुपयावर परिणाम होत आहे. फेडरल रिझर्व्हचे अधिकारी Christopher Waller यांनी व्याजदर वाढवण्याची शक्यता वर्तवल्याने अमेरिकेच्या ट्रेझरी यील्ड्समध्ये वाढ झाली आहे, जी 17 महिन्यांतील उच्चांक आहे. जेव्हा US Bond Yields वाढतात, तेव्हा जागतिक गुंतवणूकदार डॉलर्स-आधारित मालमत्तेकडे आकर्षित होतात, ज्यामुळे रुपयासारख्या उदयोन्मुख बाजारपेठेतील चलनांवर दबाव येतो.
बाजाराचे लक्ष कशावर?
सध्या गुंतवणूकदार भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) या परिस्थितीवर कशी प्रतिक्रिया देईल याकडे लक्ष ठेवून आहेत. भूतकाळात, RBI ने बाजारातील अस्थिरता कमी करण्यासाठी आपल्या परकीय चलन साठ्याचा (Forex Reserves) वापर केला आहे. RBI ₹96 च्या आसपास रुपयाला स्थिरावण्यासाठी हस्तक्षेप करेल का, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. तसेच, जागतिक तेल किमतीतील चढ-उतार हे रुपयाच्या दिशेचे मुख्य सूचक राहील. जर कच्च्या तेलाच्या किमती वाढलेल्या राहिल्या, तर रुपयावरील दबाव आणि व्यापार तूट कायम राहू शकते.