अमेरिकेतील इराणसोबतच्या वाढत्या तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाली आहे. याचा थेट परिणाम भारतीय रुपयावर दिसून येत असून, आज रुपया डॉलरच्या तुलनेत **95.17** पर्यंत घसरला आहे.
रुपयावर विक्रीचा दबाव
सोमवारी, 8 जुलै रोजी भारतीय रुपयाला मोठा धक्का बसला. डॉलरच्या तुलनेत रुपया 20 पैशांनी घसरून 95.17 या पातळीवर पोहोचला. पाच दिवसांच्या स्थिरतेनंतर रुपयाने पुन्हा एकदा 95 चा आकडा ओलांडल्याने बाजारात चिंतेचे वातावरण आहे.
तेलाच्या किमती का वाढल्या?
या घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे मध्य पूर्वेतील वाढता तणाव. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष तीव्र झाल्याने, इराणच्या तेल निर्यातीवर बंदी घालण्यात आली. यानंतर ब्रेंट क्रूड ऑईलच्या किमतीत मोठी उसळी पाहायला मिळाली आणि ते $76 प्रति बॅरल पर्यंत पोहोचले. मागील आठवड्यात तेलाच्या किमतीत 6% पेक्षा जास्त वाढ झाली आहे.
भारतावर काय परिणाम होईल?
तेलाच्या वाढत्या किमतींचा भारतावर दुहेरी परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
- आयात बिल वाढणार: भारत आपल्या गरजेपैकी मोठा हिस्सा कच्च्या तेलाची आयात करतो. त्यामुळे तेलाच्या वाढलेल्या किमतींमुळे देशाचे आयात बिल वाढेल, ज्यामुळे चालू खात्यातील तूट (Current Account Deficit) वाढण्याचा धोका आहे.
- महागाईचा धोका: वाढत्या इंधन दरांमुळे देशांतर्गत महागाई वाढू शकते. याचा परिणाम तेल-आधारित उद्योगांवर आणि कंपन्यांच्या नफ्यावर होण्याची शक्यता आहे.
डॉलर इंडेक्सची भूमिका
यासोबतच, डॉलर इंडेक्स 101 वर पोहोचला आहे. डॉलर इंडेक्स अमेरिकन डॉलरची इतर प्रमुख चलनांच्या तुलनेत ताकद दर्शवतो. जेव्हा डॉलर जागतिक स्तरावर मजबूत होतो, तेव्हा रुपयासारख्या उदयोन्मुख बाजारपेठेतील चलनांवर दबाव येतो. बाजारातील तज्ज्ञांच्या मते, तेलाच्या वाढत्या किमती आणि मजबूत डॉलर या दोन्हीमुळे रुपयाला मिळणारा आधार कमी झाला आहे.
पुढे काय?
गुंतवणूकदार आता तेलाच्या किमतीतील स्थिरता आणि अमेरिका-इराण यांच्यातील तणावाचा कालावधी यावर लक्ष ठेवून असतील. वाढत्या किमतींना तोंड देण्यासाठी सरकार आणि रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) काय पाऊले उचलते, याकडेही लक्ष असेल. कारण, तेलाच्या वाढलेल्या किमतींचा भविष्यातील महागाई आणि व्यापार संतुलनावर परिणाम होऊ शकतो.