पाकिस्तानमधील क्वेटा येथे एका कोळसा खाणीत मिथेन वायूच्या स्फोटामुळे 32 खाण कामगारांचा दुर्दैवी मृत्यू झाला आहे. धक्कादायक म्हणजे, अजूनही 10 जणांना बाहेर काढण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. या घटनेमुळे पाकिस्तानी खाण क्षेत्रातील सुरक्षा मानके आणि नियमांच्या अंमलबजावणीवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
पाकिस्तानच्या बलुचिस्तान प्रांतातील क्वेटा शहराजवळ एका कोळसा खाणीत गुरुवारी एक भीषण स्फोट झाला. या घटनेत आतापर्यंत 32 खाण कामगारांचा मृत्यू झाला आहे. अजूनही 10 खाण कामगार खाणीत अडकले असून त्यांना बाहेर काढण्यासाठी बचावकार्य युद्धपातळीवर सुरू आहे.
खाण निरीक्षक घनी बलोच यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, प्राथमिक तपासात मिथेन वायूचे प्रमाण वाढल्याने हा स्फोट झाल्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. मृतांचे मृतदेह बाहेर काढण्यात आले आहेत.
प्रादेशिक खाणकामातील धोके
या घटनेमुळे बलुचिस्तानमधील कोळसा खाण उद्योगातील सुरक्षेच्या त्रुटी पुन्हा एकदा समोर आल्या आहेत. पाकिस्तान सेंट्रल माइन्स लेबर फेडरेशनच्या तज्ञांनी निदर्शनास आणून दिले आहे की, अनेक खाणींमध्ये पुरेशी व्हेंटिलेशन सिस्टीम (ventilation system) आणि गॅस मॉनिटरिंग उपकरणांसारखी (gas monitoring equipment) आवश्यक सुरक्षा साधने नाहीत. या धोकादायक परिस्थितीत काम करूनही अनेक कामगारांसाठी खाणकाम हाच उत्पन्नाचा मुख्य स्रोत आहे.
सरकारची घोषणा
बलुचिस्तानचे खाण आणि खनिज मंत्री शोएब नोशरेवानी यांनी मृतांच्या कुटुंबीयांना प्रत्येकी 5 लाख पाकिस्तानी रुपये (सुमारे 1,800 USD) भरपाई देण्याची घोषणा केली आहे. तसेच, या स्फोटाच्या कारणांची चौकशी करण्याचे आणि खाण सुरक्षा नियमांचे पुनरावलोकन करण्याचे आश्वासन दिले आहे.
भविष्यातील सुरक्षा आणि नियम
पाकिस्तानमधील खाण क्षेत्राला सातत्याने सुरक्षा मानके पाळण्यात अपयश आल्याबद्दल टीका सहन करावी लागली आहे. कमोडिटीज (commodities) आणि ऊर्जा (energy) क्षेत्रातील गुंतवणूकदार यासारख्या घटनांवर बारकाईने लक्ष ठेवून असतात, कारण त्या या प्रदेशातील नियामक आणि कार्यान्वयन धोके दर्शवतात. आता सरकारकडून घोषित झालेली चौकशी किती प्रभावी ठरते आणि खाण उद्योगात कामगारांच्या सुरक्षेसाठी खरोखरच काही बदल होतील का, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.