तेलाच्या किमतीत उसळी, इराण तणावामुळे $106 पार; महागाईच्या भीतीने सोन्याला तडाखा

भू-राजकीय तणावामुळे तेलाच्या किमतीत वाढ

शुक्रवारी कच्च्या तेलाच्या फ्युचर्समध्ये (Futures) वाढ दिसून आली, ब्रेंट क्रूडची किंमत प्रति बॅरल $106 पर्यंत पोहोचली. इराणमधील वाढत्या भू-राजकीय तणावामुळे, विशेषतः युरेनियम संवर्धनाच्या अहवालांमुळे, या किमती वाढल्या आहेत, ज्यामुळे राजनयिक प्रयत्नांना अडथळा येऊ शकतो. पश्चिम आशियातील घडामोडींवर बाजाराचे बारकाईने लक्ष आहे, कारण अशा घटनांचा जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यावर ऐतिहासिकदृष्ट्या परिणाम झाला आहे. तीन दिवसांच्या घसरणीनंतर तेलाच्या किमतीत पुन्हा वाढ दिसून येत आहे, जी पुरवठ्याच्या समस्यांवरील बाजाराची संवेदनशीलता दर्शवते.

महागाईच्या भीतीने सोने आणि चांदीवर दबाव

तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे महागाई आणखी वाढण्याची अपेक्षा आहे. यामुळे मध्यवर्ती बँका अधिक कठोर चलनविषयक धोरणे (Monetary Policies) स्वीकारण्याची शक्यता वाढली आहे. स्पॉट गोल्ड (Spot Gold) मध्ये घट झाली, तर स्पॉट सिल्व्हरमध्येही (Spot Silver) घसरण दिसून आली. वाढणारे ट्रेझरी यील्ड्स (Treasury Yields), जे महागाईच्या वाढत्या अपेक्षा आणि व्याजदर वाढीशी संबंधित आहेत, त्यामुळे सोन्यासारख्या नॉन-यील्डिंग मालमत्ता (Non-yielding Assets) कमी आकर्षक ठरतात. तेलाच्या किमती, महागाईच्या अपेक्षा आणि मध्यवर्ती बँकांच्या कृती यांच्यातील परस्परसंबंध कमोडिटीज (Commodities) आणि फिक्स्ड इन्कम (Fixed Income) मध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांसाठी महत्त्वाचे आहेत.

अमेरिकेच्या शेअर बाजारात संमिश्र कल

अमेरिकेच्या इक्विटी मार्केटमध्ये (Equity Markets) लवचिकता दिसून आली, S&P 500 आणि Nasdaq Composite मध्ये किरकोळ वाढ झाली. तथापि, डाऊ जोन्स इंडस्ट्रियल ऍव्हरेजने (Dow Jones Industrial Average) चांगली कामगिरी करत नवा सर्वकालीन उच्चांक गाठला. कॉर्पोरेट कमाईचे अहवाल (Corporate Earnings Reports) आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील मोठ्या IPO फायलिंगमुळे (IPO Filings) गुंतवणूकदारांचा रस वाढल्याने ही तेजी दिसून येत आहे. प्रमुख निर्देशांकांमधील (Indices) हा भिन्न कल बाजारातील विविध क्षेत्रांतील ताकद आणि गुंतवणूकदारांच्या भावना दर्शवतो.

तेलाच्या बाजारातील अस्थिरता आणि पुरवठ्याची चिंता

या वर्षी तेलाच्या किमती अस्थिर राहिल्या आहेत. विशेषतः होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून (Strait of Hormuz) होणाऱ्या तेल पुरवठ्याबद्दलची चिंता बाजाराच्या भावनांवर परिणाम करत आहे. ब्रेंट क्रूड यावर्षीच्या सुरुवातीच्या आणि रशिया-युक्रेन संकटाच्या सुरुवातीच्या पातळीच्या जवळ पोहोचले असले तरी, ते 2008 च्या उच्चांकापेक्षा खाली आहे. याआधी किमतीतील वाढ राजनयिक प्रयत्नांमुळे आणि प्रमुख देशांनी स्ट्रॅटेजिक पेट्रोलियम रिझर्व्ह (Strategic Petroleum Reserve) रिलीज केल्यामुळे नियंत्रणात आली होती. सध्याची भू-राजकीय परिस्थिती पाहता, आंतरराष्ट्रीय संबंध आणि त्यांच्या पुरवठ्यावरील परिणामांनुसार तेलाच्या किमतीत वेगाने चढ-उतार होण्याची शक्यता आहे.