तेलाचा भडका, भू-राजकीय तणाव वाढला! सोन्या-चांदी ETF मध्ये संमिश्र कल

सोन्या-चांदी ETF आणि फ्युचर्समधील तफावत

सोमवारी, ९ मार्च २०२६ रोजी, जगभरातील गुंतवणूकदार सोन्याच्या (Gold) आणि चांदीच्या (Silver) ईटीएफ (Exchange Traded Funds) मध्ये किरकोळ तेजी पाहत होते. ही तेजी त्यांच्या फ्युचर्स मार्केटमधील (Futures Market) घसरणीच्या अगदी विरुद्ध दिशेने होती. या तफावतीवरून गुंतवणूकदारांची संभ्रमावस्था दिसून येते. भू-राजकीय तणावामुळे सुरक्षित गुंतवणुकीकडे (Safe Haven) कल वाढला असला, तरी फ्युचर्स मार्केटमध्ये नफावसुलीचा दबाव जाणवत होता.

मिळालेल्या माहितीनुसार, काही सिल्व्हर ईटीएफमध्ये ०.१६% ते ०.३२% पर्यंत वाढ झाली, तर गोल्ड ईटीएफ १.३% पर्यंत वधारले. याउलट, MCX वरील गोल्ड फ्युचर्स ०.८७% आणि सिल्व्हर फ्युचर्स १.३% घसरले. ही कामगिरी दर्शवते की गुंतवणूकदार ईटीएफच्या तुलनेने स्थिर स्ट्रक्चरला प्राधान्य देत आहेत.

तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ आणि महागाईची चिंता

या भू-राजकीय तणावाचा सर्वाधिक फटका ऊर्जा बाजाराला बसला. ब्रेंट क्रूड (Brent Crude) च्या किमतीत तब्बल २०% ची झपाट्याने वाढ होऊन त्या $107 प्रति बॅरलच्या पुढे गेल्या. मध्य-पूर्वेतील प्रमुख उत्पादकांकडून झालेली उत्पादन कपात आणि हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून (Strait of Hormuz) होणाऱ्या तेल व्यापाराला असलेला धोका यामुळे किमती भडकल्या. इतिहासातही असे तणावपूर्ण प्रसंग तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ घडवून आणतात.

तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे महागाई (Inflation) वाढण्याची दाट शक्यता आहे. यामुळे मध्यवर्ती बँकांना (Central Banks) व्याजदर कपातीबाबत (Interest Rate Cuts) निर्णय घेताना अडचणी येऊ शकतात. याचा परिणाम म्हणून, अमेरिकेतील शेअर बाजाराचे फ्युचर्सही घसरणीचे संकेत देत होते, ज्यामुळे बाजारात चिंतेचे वातावरण पसरले.

तज्ज्ञांचा सावधगिरीचा सल्ला

बाजारातील तज्ज्ञांनी सोन्या-चांदी ईटीएफमध्ये सध्या 'कन्सॉलिडेशन फेज' (Consolidation Phase) असल्याचे म्हटले आहे. वेल्थमिल्स सिक्युरिटीजचे क्रांती बथिनी यांनी सांगितले की, वर्षभराच्या तेजीनंतर आता मार्केट स्थिर होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे, ईटीएफमध्ये लगेच मोठी गुंतवणूक टाळण्याचा सल्ला त्यांनी दिला आहे. मात्र, मध्यम मुदतीसाठी (Medium Term) या धातूंमध्ये तेजीची अपेक्षा आहे. भू-राजकीय अस्थिरतेमुळे सोन्या-चांदीला मागणी वाढत राहील, असेही त्यांनी नमूद केले.

बाजारातील जोखीम आणि अस्थिरता

जरी ईटीएफमध्ये वाढ दिसत असली, तरी बाजारात मोठी अस्थिरता (Volatility) आहे. काही दिवसांपूर्वीच सिल्व्हर ईटीएफ ९% आणि गोल्ड ईटीएफ ३-४% ने घसरले होते. अमेरिकेच्या डॉलरची (US Dollar) मजबुती आणि व्याजदर कपातीची शक्यता कमी होणे, यामुळे सोन्यावर दबाव येत आहे. या सर्व कारणांमुळे गुंतवणूकदारांनी अल्पकालीन गुंतवणुकीत (Short-Term Investments) सावधगिरी बाळगणे महत्त्वाचे आहे.