Whalesbook
तेलाच्या किमती वाढल्याने बाजारात हाहाकार
जागतिक क्रूड ऑइलच्या किमतीत झालेल्या वाढीमुळे भारतीय शेअर बाजारात आज मोठी घसरण झाली. मुंबई शेअर बाजाराचा प्रमुख निर्देशांक सेन्सेक्स (Sensex) तब्बल 1,483 अंकांनी कोसळला, तर निफ्टी (Nifty) 448 अंक खाली आला. यामुळे गुंतवणूकदारांमध्ये चिंतेचे वातावरण पसरले आहे. पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावामुळे पुरवठा साखळी विस्कळीत होण्याची भीती असून, ब्रेंट क्रूडची किंमत $82 प्रति बॅरलच्या पुढे गेली होती, जी नंतर $77-78 च्या आसपास स्थिरावली.
आर्थिक फिकीर वाढली
तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे भारतीय अर्थव्यवस्थेची आयात-अवलंबित्व (Import-dependent economy) पुन्हा एकदा अधोरेखित झाली आहे. रिपोर्ट्सनुसार, क्रूड ऑइलच्या प्रत्येक $10 प्रति बॅरल वाढीमुळे भारताची वार्षिक आयात बिले $15-20 अब्ज डॉलर्सनी वाढू शकतात. याचा थेट परिणाम चालू खात्यातील तूट (Current Account Deficit) वाढण्यावर होईल, जी GDP च्या 0.3% ते 0.5% पर्यंत वाढू शकते. यामुळे महागाई (Inflation) वाढण्याचीही शक्यता आहे, जी बाजारासाठी एक मोठी चिंतेची बाब आहे.
कोणत्या क्षेत्रांवर सर्वाधिक परिणाम?
तेलावर आधारित उत्पादने आणि पेट्रोकेमिकल्सवर अवलंबून असलेल्या कंपन्यांवर याचा मोठा परिणाम झाला आहे. विशेषतः पेंट (Paint) आणि टायर (Tyre) कंपन्यांना कच्च्या मालाच्या वाढत्या किमतींमुळे मार्जिनवर (Margin) दबाव येण्याची भीती आहे. तसेच, सरकारी तेल विपणन कंपन्या (State-run Oil Marketing Companies - OMCs) जसे की इंडियन ऑइल (Indian Oil), भारत पेट्रोलियम (Bharat Petroleum) आणि हिंदुस्तान पेट्रोलियम (Hindustan Petroleum) यांच्यावरही याचा परिणाम दिसून आला.
ऐतिहासिक संदर्भ आणि पुढील दिशा
यापूर्वी 2018 आणि 2022 मध्ये झालेल्या तेल दरवाढीच्या धक्क्यांमुळे या क्षेत्रांमध्ये मोठी घसरण झाली होती. साधारणपणे 2 ते 6 महिन्यांचा कालावधी लागला होता यातून सावरण्यासाठी. अशा अस्थिर काळात, माहिती तंत्रज्ञान (IT) आणि औषधनिर्माण (Pharmaceuticals) क्षेत्रांसारखे बचाव क्षेत्र (Defensive sectors) अधिक स्थिर राहण्याची शक्यता असते, कारण त्यांची कमाई वस्तूंच्या किमतींवर कमी अवलंबून असते.
मार्केट विश्लेषकांचे मत
बाजारातील तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, सध्याची परिस्थिती पूर्णपणे कमाईवर (Earnings) आधारित नसून तेलाच्या किमतींवर अधिक अवलंबून आहे. हॉरमुझ सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) जवळील भू-राजकीय तणावामुळे जर तेलाच्या पुरवठ्यात व्यत्यय आला, तर किमती आणखी वाढू शकतात. अशा परिस्थितीत, भारतीय कंपन्यांना वाढलेला खर्च ग्राहकांवर लादणे कठीण होऊ शकते, ज्यामुळे त्यांच्या नफ्यावर (Profit) परिणाम होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे.