अमेरिका आणि इराणमधील तणाव काहीसा निवळल्याने जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती **९ ऑक्टोबर २०२६** रोजी घसरल्या आहेत. नोव्हेंबरमधील निवडणुकांपर्यंत लष्करी हल्ले होणार नसल्याच्या घोषणेमुळे दिलासा मिळाला असला, तरी ‘हॅरिकेन इसायस’मुळे होणारा पुरवठ्यातील अडथळा चिंतेची बाब आहे.
शुक्रवारी जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये मोठी घसरण पाहायला मिळाली. Brent Crude प्रति बॅरल $१०३.५३ वर तर WTI Crude ची किंमत $९०.९७ पर्यंत खाली आली आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ३ नोव्हेंबरच्या मध्यावधी निवडणुकांपर्यंत इराणवर लष्करी हल्ले होणार नसल्याचे स्पष्ट केल्याने 'स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुझ'मधील तणाव निवळला आहे.
भारतीय बाजारावर काय परिणाम होईल?
भारत हा मोठ्या प्रमाणावर ऊर्जा आयात करणारा देश असल्याने, तेलाच्या किमती कमी होणे ही अर्थव्यवस्थेसाठी आनंदाची बातमी आहे. यामुळे भारताचे आयात बिल कमी होऊन रुपयाला बळकटी मिळू शकते. याचा थेट फायदा लॉजिस्टिक आणि वाहतूक क्षेत्रातील कंपन्यांना, तसेच ऑइल मार्केटिंग कंपन्यांना (OMCs) होणार आहे, ज्यांच्या मार्जिनवर कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्याचा नेहमीच दबाव असतो.
पुरवठ्यातील अडथळे कायम
राजकीय तणाव निवळला असला तरी, नैसर्गिक आपत्तीमुळे जागतिक पुरवठा साखळीवर मोठा परिणाम झाला आहे. Hurricane Isaias मुळे मेक्सिकोच्या आखातातील जवळपास १.३ दशलक्ष बॅरल प्रतिदिन तेल उत्पादन थांबले आहे, जे एकूण उत्पादनाच्या ६३% इतके आहे. या प्रचंड पुरवठा तुटीमुळे तेलाच्या किमतींना एका मर्यादेपेक्षा जास्त खाली पडण्यापासून आधार मिळत आहे.
पुढे काय?
अमेरिका जरी लष्करी कारवाई करत नसली, तरी आर्थिक दबाव कायम आहे. ८ ऑक्टोबर रोजी अमेरिकेने इराणच्या कच्च्या तेलाची वाहतूक करणाऱ्या १७ जहाजांवर नवीन निर्बंध लादले आहेत. त्यामुळे गुंतवणूकदारांना आता दोन गोष्टींवर लक्ष ठेवावे लागेल: पहिली म्हणजे मेक्सिकोच्या आखातातील उत्पादन कधी पूर्वपदावर येते आणि दुसरी म्हणजे भारताच्या व्यापार तुटीवर (Trade Deficit) कच्च्या तेलाच्या किमतींचा काय परिणाम होतो.