अमेरिकेने इराणवर अनिश्चित काळासाठी नौदल नाकाबंदी करण्याचा इशारा दिल्यानंतर कच्च्या तेलाच्या किमतीत वाढ झाली आहे. यामुळे आठवडाभरात तेलाच्या किमतीत **4%** पेक्षा जास्त वाढ झाली आहे. होर्मुझ सामुद्रधुनीत दोन टँकरवर झालेल्या हल्ल्यानंतर जागतिक पुरवठ्यात व्यत्यय येण्याची भीती वाढली आहे. या भू-राजकीय तणावामुळे ऊर्जा खर्चावर आणि भारतासारख्या मोठ्या आयातदारांवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
तेलाच्या किमतीत वाढ कायम
या आठवड्यात कच्च्या तेलाच्या किमतीत वाढ दिसून येत आहे. ब्रेंट क्रूड फ्युचर्स $87.19 प्रति बॅरलच्या जवळ पोहोचले आहे, तर WTI क्रूड $81.75 प्रति बॅरलच्या आसपास व्यवहार करत आहे. यामागील मुख्य कारण म्हणजे अमेरिकेकडून इराणवर अनिश्चित काळासाठी नौदल नाकाबंदीचा इशारा. यामुळे होर्मुझ सामुद्रधुनीसारख्या महत्त्वाच्या ऊर्जा मार्गांच्या सुरक्षेबद्दल चिंता वाढली आहे.
जागतिक शिपिंग मार्गांवर परिणाम
होर्मुझ सामुद्रधुनी हा जगाच्या दैनंदिन तेलाच्या आणि एलएनजी (LNG) पुरवठ्याचा सुमारे 1/5 भाग हाताळतो. 13 ऑगस्ट 2026 रोजी अबु धाबी नॅशनल ऑइल कंपनी (ADNOC) शी संबंधित दोन जहाजांवर हल्ला झाल्याच्या वृत्तामुळे चिंता अधिकच वाढली. या हल्ल्यात कोणीही जखमी झाले नसले तरी, या प्रदेशातील व्यावसायिक जहाजांची असुरक्षितता दिसून आली आहे.
भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी काय अर्थ?
भारतासारख्या मोठ्या तेल आयातदारांसाठी, तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे आयात खर्च वाढतो आणि चालू खात्यावर (Current Account) दबाव येऊ शकतो. इंडियन ऑइल, बीपीसीएल (BPCL), एचपीसीएल (HPCL) सारख्या तेल विपणन कंपन्यांना (OMCs) नफ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे, जर इंधन दरांमध्ये वाढ केली नाही. दुसरीकडे, ओएनजीसी (ONGC) आणि ऑइल इंडिया (Oil India) सारख्या अपस्ट्रीम कंपन्यांना वाढलेल्या किमतींमुळे फायदा होऊ शकतो. मात्र, आयातीमुळे महागाई वाढण्याचा धोका गुंतवणूकदारांसाठी चिंतेचा विषय आहे.
पुढील घडामोडी
अमेरिकेचे ट्रेझरी सेक्रेटरी स्कॉट बेसेन्ट पुढील आठवड्यात इराणवर नवीन आर्थिक निर्बंध जाहीर करण्याची शक्यता आहे. या घोषणेनंतर सध्याच्या भू-राजकीय तणावाच्या तीव्रतेची कल्पना येईल. याव्यतिरिक्त, गुंतवणूकदार क्रूड इन्व्हेंटरी डेटा (Crude Inventory Data) आणि ओपेक (OPEC) च्या मागणीचा अंदाज यावर लक्ष ठेवून आहेत. अमेरिकेतील क्रूड इन्व्हेंटरीमध्ये वाढ झाली असली तरी, होर्मुझ सामुद्रधुनीतील पुरवठ्याच्या धोक्यामुळे किमती वाढत आहेत. सध्याच्या किमती टिकतील की नाही, हे इराण सामुद्रधुनीतील वाहतूक स्थिर होते की संघर्ष वाढतो यावर अवलंबून असेल.
