तेलाच्या किंमतीत ऐतिहासिक घसरण, बाजाराला दिलासा
अमेरिका आणि इराणमधील तणाव निवळण्याची चिन्हे दिसल्याने कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) दरात मोठी घसरण झाली आहे. गेल्या जवळपास सहा वर्षांतील सर्वात मोठी एक दिवसाची घसरण पाहायला मिळाली, ज्यात वेस्ट टेक्सास इंटरमीडिएट (WTI) क्रूड फ्युचर्स 19% कोसळून सुमारे $95 प्रति बॅरलवर आले. ब्रेंट क्रूडही $95.96 च्या आसपास व्यवहार करत आहे. हे दर फेब्रुवारीच्या अखेरीस $110 च्या वर गेले होते.
जागतिक बाजारात उत्साह
या बातमीमुळे जागतिक बाजारात उत्साहाचे वातावरण आहे. S&P 500 फ्युचर्स 2% पेक्षा जास्त वाढले, तर युरोपियन मार्केट 4% वर गेले. आशियाई बाजारांमध्ये जपानचा Nikkei 225 इंडेक्स जवळपास 5% तर दक्षिण कोरियाचा Kospi 6% वधारला. MSCI चा आशिया-पॅसिफिक इंडेक्स (जपान वगळून) सुमारे 4% वाढला. तेलाच्या कमी झालेल्या किंमतींमुळे महागाई कमी होण्याची आणि व्याजदर कपातीची अपेक्षा वाढली आहे. अमेरिकेच्या ट्रेझरी यील्डमध्येही घट होऊन 10 वर्षांचे यील्ड सुमारे 4.25% पर्यंत खाली आले.
भारतासाठी चिंता कायम?
पाकिस्तानच्या मदतीने झालेल्या या युद्धविरामावर इराणच्या होर्मुझ सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) उघडण्याच्या आश्वासनावर अवलंबून आहे. या सामुद्रधुनीतून जगातील सुमारे 25% तेल व्यापार होतो. मात्र, विश्लेषकांनी सावधगिरीचा इशारा दिला आहे की हा करार तात्पुरता आणि अटींवर आधारित आहे. भारतासाठी ही परिस्थिती गुंतागुंतीची आहे. ऊर्जा आयातीवर अवलंबून असलेल्या भारताचा FY2026-27 साठी GDP ग्रोथ 6.8% वरून 6% पर्यंत खाली येण्याचा अंदाज आहे. महागाई वाढण्याची शक्यता असून ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) FY2027 मध्ये 4.8% पर्यंत जाण्याची शक्यता आहे. आज रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाची (RBI) मौद्रिक धोरण समिती (MPC) रेपो रेट 5.25% वर कायम ठेवण्याची शक्यता आहे, जेणेकरून जागतिक अनिश्चिततेमध्ये स्थिरता राखता येईल.
भविष्यातील धोके
सध्या बाजारात तेजी असली तरी, युद्धविरामाची दोन आठवड्यांची मुदत आणि इराणच्या होर्मुझ सामुद्रधुनी उघडण्याच्या कृतीची पडताळणी यामुळे भविष्यातील अनिश्चितता कायम आहे. कोणताही धोका वाढल्यास तेलाच्या किंमती पुन्हा वाढू शकतात. भारतासारख्या देशांसाठी, जे 90% क्रूड ऑइल आयात करतात, याचा अर्थ उत्पादनाच्या खर्चात वाढ आणि GDP वाढीवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे, बाजाराची सध्याची तेजी तात्पुरती असून सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे. तेलाच्या किंमती जरी घसरल्या असल्या तरी त्या पूर्वीच्या पातळीपेक्षा जास्त आहेत, हे दर्शवते की बाजार अजूनही सतर्क आहे.