इराणने शांतता चर्चेची तयारी दर्शवल्यानंतर जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत **६%** नी मोठी घसरण झाली आहे. इंधनाच्या किमती कमी झाल्याचा थेट फायदा भारतासारख्या मोठ्या आयातदार देशाला होणार असून महागाई नियंत्रणात राहण्यास मदत होईल.
जागतिक बाजारात नरमाई
सोमवारी जागतिक बाजारपेठेत क्रूड ऑईलच्या किमतींमध्ये मोठी घसरण पाहायला मिळाली. Brent Crude फ्युचर्स $१०६.६५ प्रति बॅरल तर U.S. West Texas Intermediate $९७.७५ प्रति बॅरल पर्यंत खाली आले आहेत. इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान यांनी सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खामेनी यांच्या परवानगीने अधिकृत शांतता चर्चेसाठी पुढाकार घेतल्याची घोषणा केल्यानंतर बाजारातील तणाव काहीसा कमी झाला आहे. कतारच्या मध्यस्थीने सुरू असलेल्या या चर्चेमुळे ऊर्जा बाजाराला मोठा दिलासा मिळाला आहे.
भारतासाठी काय आहेत संकेत?
भारत आपल्या गरजेच्या ८५% पेक्षा जास्त कच्च्या तेलाची आयात करतो. त्यामुळे जागतिक स्तरावर तेलाच्या किमती वाढणे हे भारताच्या आयात बिलासाठी आणि वाढत्या महागाईसाठी मोठे संकट असते. आता क्रूडच्या किमतीत झालेली ही घसरण भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी सकारात्मक आहे, कारण यामुळे व्यापार तूट (Trade Deficit) कमी होण्यास आणि रुपयाच्या स्थिरतेसाठी मदत होऊ शकते.
कोणत्या क्षेत्रांना फायदा?
तेलाच्या किमती कमी झाल्याचा थेट फायदा ऑईल मार्केटिंग कंपन्या जसे की Indian Oil, BPCL आणि HPCL ला मिळतो. कच्च्या मालाचा खर्च कमी झाल्यामुळे त्यांचे मार्जिन सुधारू शकते. याव्यतिरिक्त, विमान वाहतूक क्षेत्र (Aviation Sector) आणि रंग (Paints) निर्मिती कंपन्यांसाठी ही एक मोठी दिलासादायक बातमी आहे.
सावधगिरीचा इशारा
बाजार तज्ज्ञांच्या मते, सध्या जरी दिलासा मिळत असला तरी गुंतवणूकदारांनी सावध राहणे गरजेचे आहे. जागतिक स्तरावर पुरवठ्याची साखळी अजूनही तणावाखाली आहे. 'हॉर्मुझची सामुद्रधुनी' सारख्या महत्त्वाच्या मार्गांवर निर्माण झालेला भीतीचा 'रिस्क प्रीमियम' आजही कायम आहे. जर शांतता चर्चा फिस्कटली किंवा भौगोलिक तणाव पुन्हा वाढला, तर तेलाचे दर पुन्हा भडकू शकतात. त्यामुळे आगामी काळात या वाटाघाटींची प्रगती पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.