Whalesbook
हिऱ्यांच्या किमतीत मोठी घसरण
आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नैसर्गिक हिऱ्यांची चमक काहीशी फिकी पडली आहे. मागील चार वर्षांच्या कालावधीत, पॉलिश केलेल्या हिऱ्यांच्या किमतीत मोठी 46% ची घसरण नोंदवली गेली आहे. यामागे अनेक कारणे आहेत. प्रमुख विकसित बाजारपेठांमध्ये ग्राहक मागणी कमी झाली आहे, तर दुसरीकडे लॅब-ग्रोन डायमंड्सची (Lab-grown Diamonds - LGD) वाढती लोकप्रियता आणि उपलब्धता यामुळे नैसर्गिक हिऱ्यांचा मार्केट शेअर कमी होत आहे. या समस्यांमध्ये भर म्हणजे, हिऱ्यांच्या पारंपरिक प्रमुख ग्राहक असलेल्या चीनच्या बाजारपेठेतही मोठ्या प्रमाणात आर्थिक मंदी दिसून येत आहे.
खाण कंपन्यांना मोठा फटका
हिऱ्यांच्या या जागतिक घसरणीचा परिणाम आता मोठ्या खाण कंपन्यांवरही दिसू लागला आहे. रशियाची प्रमुख डायमंड मायनिंग कंपनी Alrosa च्या शेअर्समध्ये तब्बल 77% ची मोठी घसरण झाली आहे. तर, प्रतिष्ठित De Beers ची मालकी असलेल्या Anglo American ने आपल्या हिऱ्यांच्या मालमत्तेचे मोठे पुनर्मूल्यांकन करत $2.3 अब्ज डॉलर्सचे मोठे नुकसान (Impairment) नोंदवले आहे. हे आकडे नैसर्गिक हिरा क्षेत्रावरील तीव्र दबावाची कल्पना देतात.
भारताची वेगळी बाजारपेठ
या जागतिक पडझडीच्या पार्श्वभूमीवर, भारत एक वेगळे चित्र सादर करत आहे. देशांतर्गत हिऱ्यांच्या बाजारपेठेत मागणी मजबूत दिसून येत आहे. हे मुख्यत्वे भारतीय संस्कृतीत लग्न आणि इतर समारंभांमध्ये हिऱ्यांचे असलेले महत्त्व आणि त्यातून येणारी टिकाऊ मागणी यामुळे शक्य झाले आहे. इतकेच नाही, तर भारतात सोन्याच्या तुलनेने नेहमीच जास्त असलेल्या किमतींमुळे ग्राहक अनेकदा हिऱ्यांसारख्या इतर मौल्यवान वस्तूंवर खर्च करण्यास प्राधान्य देतात. यामुळे जागतिक किमतीतील घसरणीपासून भारतीय बाजारपेठेला एक वेगळे संरक्षण कवच (Buffer) मिळाले आहे.