जागतिक बाजारात हाहाकार! सोने-टेकमध्ये मोठी पडझड, मार्केट कॅपमधून **९ ट्रिलियन डॉलर** गायब

बाजारात अचानक का माजला गोंधळ?

जानेवारी 2026 च्या 30 तारखेला जागतिक आर्थिक बाजारात अभूतपूर्व अस्थिरता निर्माण झाली. गुंतवणूकदारांमधील अनिश्चितता आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या (AI) बबलच्या भीतीमुळे बाजारात मोठी उलथापालथ झाली. या गोंधळाचे मुख्य कारण म्हणजे पारंपारिक सुरक्षित मानल्या जाणाऱ्या सोने आणि चांदीच्या दरात अचानक मोठी घसरण होणे.

कमोडिटीज आणि टेक शेअर्सची पडझड

या सत्रात सोन्याच्या दरात सुरुवातीला तब्बल ८% ची घसरण झाली, ज्यामुळे अंदाजे ३ ट्रिलियन डॉलर्सचे मार्केट कॅपिटल कमी झाले. मात्र, दिवसअखेर सोन्याने जोरदार रिकव्हरी करत जवळपास २ ट्रिलियन डॉलर्स गमावलेले भांडवल परत मिळवले. ही घसरण अवघ्या साडेसहा तासांत झाली. चांदीच्या दरातही अशीच स्थिती दिसली, जिथे सुरुवातीला ७५० अब्ज डॉलर्सचे नुकसान झाले, परंतु नंतर ५०० अब्ज डॉलर्सची रिकव्हरी दिसून आली.

याच काळात अमेरिकेतील मोठ्या टेक्नॉलॉजी कंपन्यांच्या शेअर्सवरही दबाव आला. Oracle चे शेअर्स ५.४% तर चिपमेकर Nvidia चे शेअर्स २.७% नी घसरले. AI बबल फुटण्याची भीती यामुळे अधिक वाढली. अमेरिकेतील प्रमुख इंडेक्स S&P 500 मध्ये दिवसा इंट्रा-डे ट्रेडिंगमध्ये ७८० अब्ज डॉलर्सचे नुकसान झाले, जे नंतर ५३० अब्ज डॉलर्सने रिकव्हर झाले. Nasdaq मध्ये ७६० अब्ज डॉलर्सची घसरण झाली आणि ५८० अब्ज डॉलर्स परत आले. एकूणच, अमेरिकन इक्विटी मार्केटमध्ये १.१५ ट्रिलियन डॉलर्सचे नुकसान झाले, त्यापैकी १.०७ ट्रिलियन डॉलर्स दिवसअखेर परत मिळाले.

भारतीय कमोडिटी मार्केटमध्येही (MCX) हीच अस्थिरता दिसून आली, जिथे सोन्याच्या दरात सुरुवातीला जवळपास १२% ची मोठी घसरण झाली, परंतु नंतर खालच्या पातळीवर मजबूत खरेदीचा कल दिसून आला.

AI ची चिंता आणि सुरक्षित मालमत्तेतील अस्थिरता

सोनं आणि टेक शेअर्समध्ये झालेली ही मोठी घसरण बाजारातील नाजूकपणा आणि गुंतवणूकदारांची चिंता दर्शवते. रिपोर्ट्सनुसार, सोन्याने गुरुवारी ५,६०० डॉलर प्रति औंसच्या विक्रमी उच्चांक गाठला होता, परंतु काही तासांतच तो ५०० डॉलर्सने घसरून ५,१०० डॉलरवर आला. सुरक्षित मालमत्तांमधील (Safe-haven assets) ही अस्थिरता गुंतवणूकदार इक्विटी व्हॅल्युएशनबद्दल (Equity Valuations) काळजीत असल्याचे दर्शवते, विशेषतः टेक्नॉलॉजी क्षेत्रात.

AI बबलची भीती सातत्याने व्यक्त केली जात आहे. अनेक कंपन्यांना मोठ्या गुंतवणुकीनंतरही अपेक्षित परतावा मिळत नसल्याने AI-आधारित कंपन्यांच्या खऱ्या मूल्यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. AI चिप्स बनवणारी प्रमुख कंपनी Nvidia च्या इतिहासातही अशा तीव्र घसरणीचा अनुभव आहे, जिथे 2025 च्या सुरुवातीला ३७% नी शेअर्स कोसळले होते. त्याचप्रमाणे, Oracle च्या मोठ्या AI इन्फ्रास्ट्रक्चर खर्चाबद्दल विश्लेषकांनी चिंता व्यक्त केली आहे, त्यांच्या आर्थिक स्थिती आणि बॅलन्स शीटवरील जोखमीबद्दल प्रश्न विचारले आहेत.

भविष्यातील दिशा?

बाजारातील सहभागी सध्या सावध भूमिका घेत आहेत. कमोडिटीज आणि टेक शेअर्समधील हे मोठे चढ-उतार तात्पुरती सुधारणा आहेत की मोठ्या ट्रेंडची सुरुवात, याचे मूल्यांकन केले जात आहे. काही विश्लेषक S&P 500 ची लवचिकता (Resilience) अधोरेखित करत असले तरी, AI व्हॅल्युएशन आणि तंत्रज्ञानाच्या व्यापक आर्थिक परिणामांबद्दलच्या चिंता कायम आहेत.

सोने आणि चांदीमधील जलद किंमतीतील चढ-उतार दर्शवतात की हे केवळ मूल्याचे स्थिर भांडार (Store of value) नसून, आर्थिक आणि भू-राजकीय अनिश्चिततेच्या काळात अस्थिर मालमत्ता (Volatile assets) म्हणूनही काम करतात. गुंतवणूकदार पुढील दिशा स्पष्ट होण्यासाठी कंपन्यांचे उत्पन्न (Corporate Earnings) आणि मॅक्रोइकॉनॉमिक डेटावर (Macroeconomic Data) बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत.