MCX च्या मार्जिन दरवाढीने बाजारात खळबळ
MCX (Multi Commodity Exchange) ने मौल्यवान धातूंच्या (Precious Metals) करारांवरील (Contracts) मार्जिन आवश्यकतांमध्ये लक्षणीय वाढ केली आहे, ज्यामुळे आज सोन्या-चांदीच्या फ्युचर्समध्ये (Futures) मोठी घसरण झाली. 5 फेब्रुवारी रोजी केलेल्या प्राथमिक वाढीनंतर, 6 फेब्रुवारीपासून चांदीच्या फ्युचर्सवर (Silver Futures) 2.5% आणि सोन्याच्या फ्युचर्सवर (Gold Futures) 2% अतिरिक्त मार्जिन लागू करण्यात आले. या वाढीनंतर, चांदीसाठी एकूण अतिरिक्त मार्जिन 7% तर सोन्यासाठी 3% पर्यंत पोहोचले आहे. फेब्रुवारीच्या सुरुवातीलाच सोन्याचे मार्जिन 20% आणि चांदीचे 25% पर्यंत वाढवण्यात आले होते. MCX च्या या निर्णयामुळे ट्रेडर्सना पोझिशन्स (Positions) टिकवून ठेवण्यासाठी जास्त मार्जिन (Capital) ठेवावे लागत आहे.
लिव्हरेज्ड ट्रेडर्सवर दबाव, विक्री वाढली
या मार्जिन वाढीमुळे विशेषतः लिव्हरेज्ड (Leveraged) ट्रेडर्सवर मोठा दबाव आला. बाजारात किमती कोसळत असताना, जास्त मार्जिनची मागणी पूर्ण करू न शकल्याने अनेकांना आपल्या पोझिशन्स लिक्विडेट (Liquidate) कराव्या लागल्या. याचा परिणाम म्हणून विक्रीचा दबाव अधिक तीव्र झाला आणि सोन्या-चांदीच्या किमतीत मोठी घसरण दिसून आली.
जागतिक बाजारातील नकारात्मक संकेतांचाही परिणाम
या अंतर्गत दबावामुळे जागतिक बाजारातील घडामोडींचा परिणाम अधिक तीव्रतेने जाणवला. अमेरिकन डॉलरचे (U.S. Dollar) मजबूत होणे, भू-राजकीय तणाव (Geopolitical Tensions) जसे की अमेरिका-इराण अणुकरार चर्चा (US-Iran nuclear deal talks) आणि अमेरिकेतील सरकारी शटडाउन (U.S. government shutdown) यामुळे बाजारात अनिश्चितता वाढली होती. तसेच, जागतिक तंत्रज्ञान शेअर्समधील (Global Technology Stocks) घसरण हे देखील रिस्क-ऑफ (Risk-off) सेंटिमेंट दर्शवत होते.
तज्ज्ञांचे मत आणि पुढील दिशा
बाजारातील तज्ज्ञांचे मत विभागलेले आहे. मनोज कुमार जैन, जे Prithvi Finmart शी संबंधित आहेत, त्यांनी गुंतवणूकदारांना बाजारात स्थिरता येईपर्यंत थांबा सल्ला दिला आहे. त्यांनी सोन्यासाठी $4,770–$4,640 आणि चांदीसाठी $71.20–$64.00 हे महत्त्वाचे सपोर्ट लेव्हल्स (Support Levels) सांगितले आहेत.
याउलट, J.P. Morgan Global Research आणि Goldman Sachs सारख्या संस्थांना 2026 पर्यंत सोन्याच्या किमतीत वाढ अपेक्षित आहे. मध्यवर्ती बँकांकडून (Central Banks) होणारी सोन्याची खरेदी आणि दीर्घकालीन औद्योगिक मागणी यामुळे सोन्याला आधार मिळेल, असा त्यांचा अंदाज आहे. J.P. Morgan ने 2026 पर्यंत सोन्याची किंमत $5,000/oz पर्यंत जाण्याचा अंदाज व्यक्त केला आहे.