युएस डॉलरची वाढती ताकद आणि अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हने (US Federal Reserve) व्याजदर वाढीचे संकेत दिल्याने २२ जून रोजी सोन्या-चांदीच्या दरात मोठी घसरण झाली. MCX वरील सोन्याचे भाव प्रति १० ग्रॅम **₹1,47,239** पर्यंत खाली आले, तर चांदीत **2%** पेक्षा जास्तची घट नोंदवली गेली. भू-राजकीय तणाव कमी झाल्यानेही मौल्यवान धातूंची सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून मागणी घटली.
काय झाले?
२२ जून रोजी देशांतर्गत बाजारात सोन्या-चांदीच्या दरात मोठी घसरण दिसून आली. MCX वरील ऑगस्ट महिन्याच्या सोन्याच्या फ्युचर्स करारात 1.39% ची घट होऊन भाव प्रति १० ग्रॅम ₹1,47,239 वर बंद झाले. जुलै महिन्याच्या चांदीच्या फ्युचर्स करारात तर 2.04% ची घसरण होऊन भाव प्रति किलोग्राम ₹2,32,736 वर स्थिरावले. आंतरराष्ट्रीय बाजारातही हीच परिस्थिती दिसून आली, जिथे स्पॉट सोन्याचे भाव 0.91% घसरून $4,207.10 प्रति औंस झाले, तर चांदी 0.52% कमी होऊन $65.97 प्रति औंसवर आली.
मौल्यवान धातूंवर दबाव का?
या घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे युएस डॉलरची वाढलेली ताकद. जेव्हा डॉलर इतर चलनांच्या तुलनेत मजबूत होतो, तेव्हा डॉलरमध्ये किमती असलेल्या सोने आणि चांदी आंतरराष्ट्रीय खरेदीदारांसाठी महाग होतात, ज्यामुळे मागणी कमी होते.
त्याचबरोबर, अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हने (US Federal Reserve) व्याजदर दीर्घकाळासाठी उच्च राहू शकतात असे संकेत दिले आहेत. सोन्यावर कोणतेही व्याज मिळत नाही. त्यामुळे, सरकारी रोख्यांसारख्या व्याज देणाऱ्या मालमत्तांमध्ये जेव्हा व्याजदर जास्त असतात, तेव्हा गुंतवणूकदार आपले पैसे तिकडे वळवतात, ज्यामुळे सोने कमी आकर्षक ठरते. डॉलरची मजबुती आणि व्याजदर उच्च राहण्याच्या शक्यतेमुळे या मौल्यवान धातूंवर दबाव कायम आहे.
भू-राजकीय शांततेचा परिणाम
राजकीय संघर्ष किंवा अनिश्चिततेच्या काळात सोने हे सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून पाहिले जाते. मात्र, अमेरिका आणि इराणमधील तणाव कमी होत असल्याचे वृत्त आल्याने ही मागणी घटली आहे. संघर्षाचा धोका कमी झाल्याने, गुंतवणूकदार जे आधी सुरक्षेसाठी सोने खरेदी करत होते, ते आता त्यांचे भांडवल इतरत्र वळवत आहेत, ज्यामुळे किमतींवर आणखी दबाव येत आहे.
तांत्रिक पातळी (Technical Levels)
ट्रेडर्स आणि विश्लेषकांसाठी काही विशिष्ट किंमत पातळी महत्त्वाच्या आहेत. देशांतर्गत बाजारात, MCX सोन्यासाठी ₹1,45,000 प्रति १० ग्रॅम ही पातळी एक महत्त्वपूर्ण आधार (Support) मानली जात आहे. याखाली भाव गेल्यास आणखी कमजोरी येऊ शकते. याउलट, ₹1,51,500 प्रति १० ग्रॅम ही तात्काळ प्रतिकार पातळी (Resistance) आहे, जिथे भाव वाढण्याचा प्रयत्न केल्यास त्याला अडथळा येऊ शकतो.
गुंतवणूकदारांनी काय पाहावे?
कमोडिटी मार्केटमध्ये लक्ष ठेवणाऱ्या गुंतवणूकदारांनी पुढील काळात काही प्रमुख बाबींवर लक्ष ठेवावे. पहिले म्हणजे, युएस डॉलर इंडेक्समधील चढ-उतार जागतिक स्तरावर सोने आणि चांदीच्या किमतींवर परिणाम करत राहतील. दुसरे, अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हकडून धोरणांबाबत येणारी माहिती धातूंच्या कामगिरीसाठी महत्त्वाची ठरेल. शेवटी, कच्च्या तेलाच्या किमतीतील अनपेक्षित बदल किंवा मध्य पूर्वेतील भू-राजकीय घडामोडी गुंतवणूकदारांच्या भावनांमध्ये वेगाने बदल घडवू शकतात, ज्यामुळे या मौल्यवान धातूंमध्ये अस्थिरता येऊ शकते.