१३ जुलै २०२६ रोजी MCX वर सोन्याचे फ्युचर्स **₹1.42 लाख** प्रति १० ग्रॅमपर्यंत घसरले. कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि मजबूत होत चाललेला अमेरिकन डॉलर यामुळे सोन्यावर दबाव आला आहे. अमेरिकन फेडरल रिझर्व्ह व्याजदर जास्त काळ वाढवू शकते या अपेक्षेमुळे गुंतवणूकदार नॉन-यिल्डिंग मालमत्तेऐवजी व्याज देणाऱ्या पर्यायांकडे वळत आहेत.
जागतिक घडामोडींचा सोन्यावर परिणाम
मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज (MCX) वर सोन्याच्या दरात सोमवारी, १३ जुलै २०२६ रोजी पुन्हा घसरण दिसून आली. ऑगस्ट डिलिव्हरीचे फ्युचर्स ₹1,413 नी घसरून ₹1.42 लाख प्रति १० ग्रॅमवर व्यवहार करत होते. मागील आठवड्यात 2.65% घसरल्यानंतर हा कल कायम राहिला आहे.
महागाई आणि व्याजदरांची चिंता
अमेरिकेतील वाढत्या लष्करी तणावामुळे, विशेषतः अमेरिका आणि इराणमधील तणावामुळे, होर्मुझ सामुद्रधुनी बंद झाल्याने कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाली आहे. यामुळे महागाई पुन्हा वाढण्याची भीती निर्माण झाली आहे. या परिस्थितीमुळे अमेरिकन फेडरल रिझर्व्ह (US Federal Reserve) महागाई नियंत्रणात आणण्यासाठी व्याजदर (Interest Rates) जास्त काळ उच्च ठेवू शकते, अशी बाजारात अपेक्षा आहे.
जेव्हा अमेरिकन व्याजदर जास्त राहतात, तेव्हा अमेरिकन डॉलर आणि ट्रेझरी यील्ड्समध्ये वाढ होते. सोने आणि चांदीसारख्या धातूंना व्याज किंवा लाभांश मिळत नसल्यामुळे, ते व्याज-देणाऱ्या मालमत्तांच्या तुलनेत गुंतवणूकदारांसाठी कमी आकर्षक ठरतात. जरी सोने ऐतिहासिकदृष्ट्या भू-राजकीय संघर्षाच्या काळात सुरक्षित आश्रयस्थान मानले जाते, तरी वाढते उत्पन्न आणि डॉलरची मजबुती यामुळे सध्या त्याचा हा पारंपरिक प्रभाव कमी झाला आहे.
चांदीवर दुहेरी दबाव
चांदीवर मौल्यवान धातू आणि औद्योगिक वस्तू म्हणून दुहेरी दबाव दिसून येत आहे. बाजारातील निरीक्षकांच्या मते, औद्योगिक मागणीत संभाव्य घट होण्याची चिंता आहे, ज्यामुळे सध्याची अस्थिरता वाढत आहे. नजीकच्या काळातील आव्हाने असूनही, टाटा म्युच्युअल फंडासारख्या काही संस्थांच्या मते, मध्यवर्ती बँकांकडून सोन्याची सातत्यपूर्ण खरेदी आणि नूतनीकरणक्षम ऊर्जा (Renewable Energy) तसेच AI हार्डवेअरसारख्या क्षेत्रांमध्ये चांदीची वाढती मागणी यांसारखे दीर्घकालीन घटक कायम आहेत. तसेच, २०२६ पर्यंत जागतिक चांदी पुरवठ्यात तूट कायम राहण्याचा अंदाज आहे.
पुढील दिशा
बाजाराचे लक्ष आता आगामी अमेरिकन आर्थिक डेटाकडे, विशेषतः ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) आणि उत्पादक किंमत निर्देशांक (PPI) कडे लागले आहे. या अहवालांमधून महागाईच्या मार्गावर अधिक स्पष्टता मिळण्याची अपेक्षा आहे. याव्यतिरिक्त, व्याजदर धोरणाच्या भविष्यातील दिशेबद्दल संकेत मिळविण्यासाठी गुंतवणूकदार फेडरल रिझर्व्हचे चेअरमन केविन वॉर्श यांच्या कॉंग्रेससमोरील साक्षीवर बारकाईने लक्ष ठेवतील. महागाई थंड पडल्याची किंवा कमी प्रतिबंधात्मक चलनविषयक धोरणाकडे वाटचाल झाल्याची कोणतीही चिन्हे दरांना स्थिर करण्यास मदत करू शकतात, तर ऊर्जा खर्चात आणखी वाढ झाल्यास मौल्यवान धातूंवरील सध्याचा दबाव कायम राहू शकतो.