EBITDA चा मोठा अंदाज, पण पुरवठ्याची चिंता
Adani Group च्या Kutch Copper प्रकल्पाचे मुख्य आर्थिक अधिकारी Robbie Singh यांनी पुढील आर्थिक वर्षासाठी (FY26) ₹2,800 ते ₹3,100 कोटी EBITDA कमावण्याचा अंदाज वर्तवला आहे. हा अंदाज पुढील दोन ते तीन महिन्यांत प्रकल्प पूर्ण क्षमतेने कार्यान्वित झाल्यावर येण्याची अपेक्षा आहे. यानंतर EBITDA मध्ये आणखी 20% वाढ होण्याची शक्यता आहे.
मात्र, हा आशावादी दृष्टिकोन कच्च्या मालाच्या पुरवठ्यातील गंभीर समस्येमुळे धोक्यात आला आहे. Kutch Copper ला आवश्यक असलेल्या कॉपर कॉन्सन्ट्रेटच्या तुलनेत खूपच कमी आयात झाली आहे. ऑक्टोबर 2025 पर्यंतच्या दहा महिन्यांत Kutch Copper ने अंदाजे 1,47,000 टन कॉपर कॉन्सन्ट्रेटची आयात केली आहे, जी त्यांच्या वार्षिक 16 लाख टन गरजेच्या तुलनेत खूपच कमी आहे. या आयातीच्या कमतरतेमुळे प्रकल्पाच्या क्षमतेनुसार उत्पादन सुरू होण्यात अडचणी येत आहेत.
जागतिक बाजारातील परिस्थिती आणि स्पर्धक
जागतिक स्तरावर कॉपरची मागणी वाढत असताना, खाण विकासातील अपुऱ्या गुंतवणुकीमुळे आणि मुख्य उत्पादकांकडून (उदा. Freeport-McMoRan, Codelco) येणाऱ्या पुरवठ्यातील व्यत्ययांमुळे 2026 पर्यंत जगभरात लाखो टन कॉपरची टंचाई भासण्याची शक्यता आहे. डेटा सेंटर्स आणि ऊर्जा संक्रमणामुळे (energy transition) कॉपरची मागणी वाढत आहे. यामुळे ट्रीटमेंट आणि रिफायनिंग चार्जेस (TC/RC) रेकॉर्ड नीचांकी पातळीवर पोहोचले आहेत, याचा अर्थ स्मेल्टर कच्चा माल मिळवण्यासाठी कमी मार्जिनवर काम करत आहेत. Kutch Copper साठी याचा अर्थ उत्पादन खर्च वाढणे आणि उत्पादन सुरू होण्यास उशीर होणे असा आहे.
या तुलनेत, धातू क्षेत्रातील एक प्रस्थापित कंपनी असलेल्या Hindalco Industries ने ऑक्टोबर 2025 पर्यंतच्या दहा महिन्यांत 10 लाख टनांहून अधिक कॉपर कॉन्सन्ट्रेटची आयात केली आहे. Hindalco चा P/E रेशो अंदाजे 10.7-12.7 असून मार्केट कॅप अंदाजे ₹200-204 अब्ज आहे. Hindalco आपल्या स्मेल्टिंग क्षमतेत आक्रमकपणे वाढ करत आहे, ओडिशामधील ॲल्युमिनियम स्मेल्टरची क्षमता दुप्पट करण्यासाठी ₹21,000 कोटी गुंतवत आहे आणि कॉपर स्मेल्टिंग क्षमता 400 KT वरून 700 KT पर्यंत वाढवण्याची योजना आहे.
Adani Enterprises चे आर्थिक आव्हान
Kutch Copper चा पालक असलेल्या Adani Enterprises चे मूल्यांकन (valuation) सुमारे ₹2.7-₹2.8 ट्रिलियन आहे आणि त्याचा P/E रेशो अंदाजे 18.04 ते 45.6 दरम्यान आहे. हे मूल्यांकन कंपनीच्या विविध क्षेत्रांतील नवीन प्रकल्पांच्या रणनीतीमुळे आहे.
मात्र, Adani Enterprises वर 2.03 पट पेक्षा जास्त डेट-टू-इक्विटी रेशो (Debt-to-Equity Ratio) आणि 6.51 पट डेट टू EBITDA रेशो (Debt to EBITDA Ratio) आहे. याशिवाय, कंपनी संभाव्य इराणवरील निर्बंध उल्लंघनाप्रकरणी अमेरिकेच्या चौकशीच्या कक्षेत आहे. बाजारातील विश्लेषक संस्था MarketsMOJO ने Adani Enterprises ला 'Sell' रेटिंग दिली आहे, कारण त्यांचे मूल्यांकन महाग आहे, कर्ज जास्त आहे आणि तांत्रिक दृष्टिकोन (technical outlook) बेअरिश आहे. Kutch Copper प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीतील (execution risk) जोखीम, Adani Enterprises चा वाढता कर्जभार आणि नियामक तपासणी यामुळे गुंतवणूकदारांसाठी चिंता वाढली आहे.
भविष्यातील वाटचाल
जागतिक स्तरावर कॉपरची मागणी मजबूत असली तरी, पुरवठा मर्यादित आहे. Kutch Copper ला आपले EBITDA चे लक्ष्य गाठण्यासाठी कच्च्या मालाचा सातत्यपूर्ण आणि किफायतशीर पुरवठा सुनिश्चित करावा लागेल. Adani Enterprises ची मुख्य परीक्षा ही त्यांच्या आर्थिक गरजा पूर्ण करणे आणि Kutch Copper ला सध्याच्या पुरवठ्याच्या समस्येवर मात करून जागतिक बाजारातील संधीचा फायदा घेणे ही असेल. Adani Enterprises च्या कर्ज आणि अंमलबजावणीतील जोखमीकडे गुंतवणूकदारांनी बारकाईने लक्ष देणे आवश्यक आहे.