सोन्याचे दर विक्रमी पातळीवर पोहोचल्याने भारतीय ज्वेलरी रिटेलर्स आता 'लीन इन्व्हेंटरी' (Lean Inventory) मॉडेलकडे वळले आहेत. मोठ्या प्रमाणावर स्टॉक साठवण्याऐवजी, कंपन्या आता प्रत्यक्ष विक्रीच्या आकडेवारीवर आधारित खरेदी करत आहेत, जेणेकरून कॅश फ्लोवर ताण येऊ नये.
सोन्याच्या किमतींनी उच्चांक गाठल्याने देशातील मोठ्या ज्वेलरी रिटेलर्सनी आपल्या व्यावसायिक रणनीतीत मोठा बदल केला आहे. जुनी पद्धत मोडीत काढून आता कंपन्या 'रियल-टाइम' सेल्स डेटावर भर देत आहेत. मोठ्या प्रमाणावर फिजिकल सोन्याचा साठा करून ठेवल्याने कंपनीची मोठी रक्कम अडकून राहते, ती आता वाचवण्यावर कंपन्यांचा कटाक्ष आहे.
ग्राहकांच्या बदलत्या आवडी
सोन्याचे दर वाढल्यामुळे ग्राहकांच्या खरेदीच्या पद्धतीतही बदल झाला आहे. आता लोक जड दागिने खरेदी करण्याऐवजी सोन्याची नाणी, बिस्किटे किंवा 'डिजिटल गोल्ड'ला अधिक पसंती देत आहेत. यामुळे ज्वेलर्सनाही आता त्यांचा 'प्रोडक्ट मिक्स' बदलावा लागत असून, जे दागिने वेगाने विकले जातील, त्यावरच जास्त भर दिला जात आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे संकेत
Titan Company, Kalyan Jewellers आणि Senco Gold सारख्या बड्या कंपन्यांच्या शेअर्सवर लक्ष ठेवून असलेल्या गुंतवणूकदारांसाठी हा बदल खूप महत्त्वाचा आहे. कमी साठा (Lean Inventory) ठेवल्याने कॅश तर वाचते, पण लग्नसराईच्या काळात मागणी वाढली तर पुरेसा स्टॉक असणेही गरजेचे असते. जर मागणीच्या तुलनेत स्टॉक कमी पडला, तर कंपन्यांना महसुलाचे नुकसान सहन करावे लागू शकते.
येणाऱ्या तिमाही निकालांमध्ये या धोरणामुळे कंपनीच्या ऑपरेटिंग कॅश फ्लो आणि प्रॉफिट मार्जिनवर नक्की काय परिणाम झाला, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. लग्नसराईच्या हंगामातील विक्री या कंपन्यांसाठी 'लिटमस टेस्ट' ठरणार आहे.