इराणचा मोठा ऑफर, अमेरिका ठाम; तेलाच्या किमतीत वाढ कायम

इराणच्या ऑफरला अमेरिकेचा न्यूक्लिअर (Nuclear) अट

इराणने एका मोठ्या भू-राजकीय खेळीत (Geopolitical move) जगातील प्रमुख तेल मार्ग असलेल्या स्ट्रेट ऑफ हॉरमुझवरील निर्बंध शिथिल करण्याची ऑफर दिली आहे. या बदल्यात अमेरिकेने त्यांच्यावरील सँक्शन्स (Sanctions) हटवावेत आणि लष्करी कारवाई थांबवावी, अशी इराणची मागणी आहे. पाकिस्तानमार्फत (Pakistan) पाठवण्यात आलेला हा प्रस्ताव अमेरिकेने मात्र तात्काळ फेटाळून लावला आहे. अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबिओ (Marco Rubio) यांनी ठामपणे सांगितले की, इराणच्या न्यूक्लिअर (Nuclear) कार्यक्रमावरील चर्चा या कोणत्याही वाटाघाटींमध्ये सर्वात महत्त्वाच्या राहतील. 'त्यांना असे निसटून जाण्याची संधी देता येणार नाही,' असे रुबिओ यांनी म्हटले, जेणेकरून इराण अणुबॉम्ब (Nuclear Weapon) बनवू शकणार नाही.

सध्या सुरू असलेला संघर्ष आणि पर्शियन गल्फमधील (Persian Gulf) जहाजांवरील निर्बंधांचा प्रश्न सुटेपर्यंत इराण न्यूक्लिअर (Nuclear) चर्चा पुढे ढकलण्याचा प्रयत्न करत आहे. मात्र, अमेरिकेची भूमिका याच्या अगदी उलट आहे. त्यांच्या मते, कोणत्याही चर्चेत न्यूक्लिअर (Nuclear) मुद्देच सर्वप्रथम हाताळले पाहिजेत. इराण आणि ओमान यांच्यामधील अरुंद असलेला स्ट्रेट ऑफ हॉरमुझ हा जगातील सुमारे 20% तेल आणि गॅस व्यापाराचा मार्ग आहे. इराणने घातलेल्या निर्बंधांमुळे अनेक तेल टँकर (Oil Tankers) अडकून पडले आहेत आणि जागतिक पुरवठा साखळीत (Supply Chain) व्यत्यय निर्माण झाला आहे, ज्यामुळे बाजारात चिंता वाढली आहे.

तणावामुळे तेलाच्या किमतीत वाढ कायम

या घडामोडींचा परिणाम जागतिक तेल बाजारावर (Global Oil Market) स्पष्टपणे दिसून येत आहे. ब्रेंट क्रूड (Brent crude) फ्युचर्सचे दर $108 प्रति बॅरलच्या वर टिकून आहेत. युद्धापूर्वीच्या दरांच्या तुलनेत ही लक्षणीय वाढ आहे. या वाढलेल्या किमतींचा थेट परिणाम जगभरातील ग्राहक आणि अर्थव्यवस्थांवर होत आहे, विशेषतः पर्शियन गल्फमधील (Persian Gulf) देश जे ऊर्जा निर्यातीसाठी या मार्गावर अवलंबून आहेत. दरम्यान, इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास इराची (Abbas Araghchi) यांनी रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन (Vladimir Putin) यांची सेंट पीटर्सबर्गमध्ये (St. Petersburg) भेट घेतल्याचे वृत्त आहे, ज्यात प्रादेशिक स्थिरता आणि राजनैतिक संबंधांवर चर्चा झाली. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांनी यापूर्वी इराणकडून 'अधिक चांगला' प्रस्ताव येण्याचे संकेत दिले होते, परंतु इराणने अणुबॉम्ब (Nuclear Weapons) मिळवू नये, यावर त्यांनी पुन्हा एकदा जोर दिला.