सोन्यावरील इम्पोर्ट ड्युटी **15%** पर्यंत वाढवल्याने भारतात ग्रे मार्केट सक्रिय झाले आहे. तस्करीचे सोने **10 ग्रॅममागे ₹8,000** च्या डिस्काउंटवर मिळत असल्याने कायदेशीर व्यवसाय करणाऱ्या ज्वेलर्ससमोर मोठे संकट उभे राहिले आहे.
सध्या भारतीय बुलियन मार्केट एका मोठ्या गोंधळाच्या स्थितीतून जात आहे. मे 2026 मध्ये लागू करण्यात आलेल्या 15% इम्पोर्ट ड्युटीमुळे तस्करीला (Smuggling) अनपेक्षितपणे चालना मिळाली आहे. अधिकृत दरापेक्षा 10 ग्रॅममागे ₹8,000 स्वस्त दरात सोने उपलब्ध होत असल्याने, टॅक्स भरणाऱ्या नामांकित ज्वेलर्सची मोठी अडचण झाली आहे. त्यांचे इन्व्हेंटरी कॉस्टिंग हे टॅक्ससह असल्याने त्यांना या किमतींशी स्पर्धा करणे कठीण जात आहे.
सरकारी आकडेवारी विरुद्ध वास्तव
जुलै 2026 च्या तिमाहीत सोन्याची अधिकृत आयात 23% ने घसरून 98.1 टन झाली आहे, जो सप्टेंबर 2020 नंतरचा नीचांक आहे. मात्र, तज्ज्ञांच्या मते, ही घसरण म्हणजे मागणी कमी झाली असा अर्थ होत नाही, तर मागणी अनधिकृत मार्गांकडे (Grey Market) वळली आहे.
तस्करी आणि कारवाई
इतिहास पाहिला तर जेव्हा जेव्हा टॅक्स वाढवले जातात, तेव्हा तेव्हा अवैध साखळ्या सक्रिय होतात. Directorate of Revenue Intelligence (DRI) ने नुकतीच 27 किलो सोने जप्त करून आपली कारवाई तीव्र केली असली, तरी नफ्याचे मोठे मार्जिन असल्याने तस्करी थांबवणे एक आव्हान ठरत आहे.
ज्वेलरी कंपन्यांसाठी जोखीम
All India Gem & Jewellery Domestic Council आता ड्युटी 5% पर्यंत कमी करण्याची मागणी करत आहे. जर ही मागणी मान्य झाली नाही, तर संघटित ज्वेलरी कंपन्यांच्या मार्जिनवर मोठा दबाव येऊ शकतो. कारण, ग्रे मार्केटमुळे त्यांच्या सेल्स व्हॉल्यूमवर परिणाम होऊन मार्केट शेअरमध्ये घट होण्याची भीती गुंतवणूकदारांना सतावत आहे.
गुंतवणूकदारांनी आगामी सण-उत्सवाच्या काळात ज्वेलरी कंपन्यांच्या विक्रीच्या आकडेवारीवर आणि सरकारच्या धोरणात्मक निर्णयांकडे लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.