सोन्यावरील शुल्कात वाढ: काय आहे कारण?
भारत सरकारने सोन्यावरील एकूण आयात शुल्क (Import Duty) 15% पर्यंत वाढवले आहे. यात 10% बेसिक कस्टम ड्युटी (Basic Customs Duty) आणि 5% कृषी पायाभूत सुविधा आणि विकास सेस (Agriculture Infrastructure and Development Cess) यांचा समावेश आहे. या धोरणात्मक निर्णयामुळे फिजिकल सोन्याची आयात किंमत (Landed Cost) लक्षणीयरीत्या वाढली आहे.
फिजिकल गोल्ड महागले, ETF ठरले स्वस्त!
या दरवाढीचा थेट परिणाम म्हणून, फिजिकल सोन्याच्या तुलनेत डिजिटल गोल्ड ETFs आता अधिक आकर्षक ठरत आहेत. Gold ETFs वर आयात शुल्काचा थेट बोजा पडत नाही, तसेच मेकिंग चार्जेस (Making Charges) किंवा स्टोरेजचा खर्च (Storage Cost) यांसारखे अतिरिक्त खर्च वाचतात. ऑगस्टमेंट (Augmont) येथील रिसर्च हेड डॉ. रेनिषा चैनानी यांच्या मते, ETFs वर सध्या आयात शुल्काचा बोजा शून्य असल्याने ती गुंतवणुकीसाठी एक उत्तम आणि किफायतशीर पर्याय बनली आहे.
डिजिटल गुंतवणुकीकडे वाढता कल
नवीन पिढीचे गुंतवणूकदार पारंपारिक दागिन्यांपेक्षा लिक्विड (Liquid), कमी खर्चाचे आणि पारदर्शक गुंतवणूक पर्याय पसंत करत आहेत. याचा परिणाम म्हणून कमोडिटी ETFs चा टर्नओव्हर (Turnover) इक्विटी ETFs पेक्षा खूपच पुढे गेला आहे. आर्थिक वर्ष 2026 (FY26) मध्ये, कमोडिटी ETFs चा सरासरी दैनिक टर्नओव्हर सुमारे ₹2,700 कोटी होता, तर इक्विटी ETFs चा टर्नओव्हर फक्त ₹745 कोटी होता.
ETF मध्ये पैशांचा ओघ वाढला
FY26 मध्ये एकूण ETF इन्फ्लो (Inflows) ₹1.8 लाख कोटी पर्यंत पोहोचला, जो मागील सर्व रेकॉर्ड्स तोडणारा आहे. यातील 55% म्हणजे सुमारे ₹99,280 कोटी केवळ सोन्याच्या (Gold) आणि चांदीच्या (Silver) ETFs मध्ये आले. एकट्या गोल्ड ETFs ने ₹68,867 कोटी आकर्षित केले, जी मागील वर्षाच्या तुलनेत 364% ची प्रचंड वाढ आहे.
रुपयाचे अवमूल्यन आणि जागतिक तणाव
रुपयाचे सततचे अवमूल्यन (Depreciation) (USD/INR 95.75 च्या जवळ) देखील आयात केलेल्या सोन्याला रुपयांच्या भाषेत महाग बनवत आहे. त्याचबरोबर, पश्चिम आशियातील (West Asia) भू-राजकीय तणावामुळे (Geopolitical Tensions) जागतिक स्तरावर सोन्याची सुरक्षित गुंतवणूक (Safe-haven) म्हणून मागणी वाढत आहे.
तांत्रिक विश्लेषण आणि पुढील वाटचाल
मास्टर कॅपिटल सर्व्हिसेस लिमिटेडचे (Master Capital Services Limited) चीफ रिसर्च ऑफिसर डॉ. रवी सिंग यांच्या मते, MCX गोल्डसाठी (MCX Gold) तात्काळ रेझिस्टन्स (Resistance) ₹165,000 प्रति 10 ग्रॅम आहे, तर सपोर्ट (Support) ₹159,000 आणि ₹156,000 पातळीवर आहे. सरकारच्या या धोरणामुळे फिजिकल गोल्डधारकांना भविष्यात जास्त रिसेल कॉस्ट (Resale Cost) आणि मूल्यांकनात घट (Devaluation) येण्याचा धोका आहे. अनेक तज्ञ आता SIP (Systematic Investment Plan) सारख्या पद्धतीने ETFs मध्ये गुंतवणूक करण्याचा सल्ला देत आहेत.
