FY2026 मध्ये भारताची जेम आणि ज्वेलरी निर्यात **$27.72 अब्जांवर** पोहोचली आहे. साध्या सोन्याऐवजी आता तंत्रज्ञानाचा वापर करून 'हाय-व्हॅल्यू' उत्पादनांवर भर दिला जात आहे, ज्यामुळे मार्जिन वाढण्यास मदत होणार आहे.
भारतीय जेम आणि ज्वेलरी उद्योग सध्या एका मोठ्या बदलाच्या टप्प्यावर आहे. पारंपरिक पद्धतीने सोन्याची आयात करण्याऐवजी आता भारत एक 'ग्लोबल मॅन्युफॅक्चरिंग हब' म्हणून पुढे येत आहे. FY26 मध्ये या क्षेत्राची एकूण निर्यात $27.72 अब्ज राहिली आहे. जागतिक स्तरावर असलेल्या आर्थिक आव्हानांनंतरही, कंपन्या आता नफ्याचे प्रमाण (Margins) वाढवण्यासाठी उच्च दर्जाच्या उत्पादनांवर लक्ष केंद्रित करत आहेत.
उद्योगातील महत्त्वाचे बदल
जगभरातील ९० टक्के कट आणि पॉलिश्ड डायमंड्सवर प्रक्रिया करण्याचे काम भारतात होते. आता सोन्याच्या दागिन्यांव्यतिरिक्त 'स्टडेड ज्वेलरी' (हिरे जडलेले दागिने) उत्पादनावर कंपन्यांचा कल वाढला आहे. FY26 च्या आकडेवारीनुसार, स्टडेड गोल्ड ज्वेलरीच्या निर्यातीत ६.२७ टक्क्यांची वाढ झाली आहे. थ्री-डी प्रिंटिंग आणि ब्लॉकचेन तंत्रज्ञानाच्या वापराने भारतीय कंपन्या आता जागतिक लक्झरी मार्केटमध्ये स्वतःची ओळख निर्माण करत आहेत.
आव्हाने आणि बाजारपेठेतील समीकरणे
मे २०२६ मध्ये सरकारने सोन्यावरील आयात शुल्क १५ टक्क्यांपर्यंत वाढवल्याने कच्च्या मालाचा खर्च वाढला आहे. याचा थेट फटका किरकोळ विक्रीवर (Retail Volume) झाला आहे. अशा परिस्थितीत ज्या कंपन्यांकडे मजबूत बॅलन्स शीट आहे आणि ज्यांनी वर्क-कॅपिटलचे नियोजन उत्तम केले आहे, त्या टिकून राहतील.
नवीन बाजारपेठ आणि स्पर्धा
आपले अवलंबित्व कमी करण्यासाठी भारतीय कंपन्या आता ऑस्ट्रेलियासारख्या नवीन बाजारपेठांकडे वळत आहेत, जिथे निर्यातीत ३८.३३ टक्क्यांची मोठी वाढ दिसून आली आहे. मात्र, 'लॅब-ग्रोन डायमंड्स' (LGDs) वाढत्या स्पर्धेमुळे नैसर्गिक हिरे प्रक्रिया करणाऱ्या कंपन्यांच्या नफ्यावर दबाव कायम आहे. गुंतवणूकदारांनी येणाऱ्या काळात आयात शुल्कातील स्थिरता आणि कंपन्यांचे मार्जिन मॅनेजमेंट यावर बारीक लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.