भारतात स्टीलचे दर तब्बल चार वर्षांच्या उच्चांकी पातळीवर पोहोचले आहेत. कोकिंग कोलच्या वाढत्या किमती आणि वाढलेली मागणी यामुळे स्टील **₹63,900** प्रति टन या दराने विकले जात आहे, ज्याचा फटका मोठ्या कंपन्यांपेक्षा लहान उद्योजकांना (MSMEs) जास्त बसत आहे.
देशांतर्गत बाजारपेठेत स्टीलच्या किमतींनी मोठी उसळी घेतली आहे. मुंबई मार्केटमध्ये हॉट रोल्ड कॉइल (HRC) चे दर ₹63,900 प्रति टनवर पोहोचले आहेत, ज्यात एका आठवड्यात ₹1,600 ची वाढ झाली आहे. त्याचप्रमाणे रिबारच्या किमती देखील वाढून ₹60,450 प्रति टनावर गेल्या आहेत.
दरवाढीचे मुख्य कारण काय?
या दरवाढीमागे कच्च्या मालाच्या किमतींमधील वाढ हे प्रमुख कारण आहे. आयात केलेल्या कोकिंग कोलची किंमत २२% ने वाढून $२८३ प्रति टन झाली आहे, जी ऑगस्टमध्ये $२३२ होती. यासोबतच NMDC च्या उच्च दर्जाच्या लोखंडाच्या (Iron Ore) किमतीही ₹५,४०० प्रति टन झाल्या आहेत. ऑगस्टमध्ये क्रूड स्टीलचे उत्पादन १४.१ दशलक्ष टन इतके खाली आले असतानाही, देशांतर्गत स्टीलचा वापर ४% ने वाढल्याचे दिसून आले आहे.
उद्योगांवर परिणाम
मोठ्या स्टील कंपन्या आपल्या कार्यक्षमतेमुळे वाढलेला खर्च ग्राहकांकडे वळवू शकतात. मात्र, ऑटो कंपोनंट आणि कंस्ट्रक्शन क्षेत्रातील लघु आणि मध्यम उद्योगांसाठी (MSMEs) हे आव्हान मोठे आहे. या लहान कंपन्यांकडे किमती वाढवण्याचे बळ नसल्याने त्यांच्या मार्जिनवर मोठा दबाव येत आहे आणि खेळत्या भांडवलाची (Working Capital) गरज वाढली आहे.
भविष्यात कोकिंग कोल आणि लोखंडाच्या किमती, तसेच इन्फ्रास्ट्रक्चर क्षेत्रातील मागणी यावर स्टील उद्योगाची पुढची दिशा अवलंबून असेल.