भारतीय स्टील कंपन्यांचा Q4 मध्ये 'धमाका' अपेक्षित! नफ्यात मोठी वाढ, पण...

स्टील कंपन्यांच्या निकालांना तेजीचे वारे

PL Capital ने धातू आणि खाण क्षेत्रासाठी FY26 च्या चौथ्या तिमाहीच्या (Q4) निकालांनंतरच्या अंदाजांमध्ये चांगली बातमी दिली आहे. महसूल (Revenue) 15%, EBITDA 23% आणि PAT (Profit After Tax) 64% नी वाढण्याची शक्यता आहे.

या सकारात्मक अंदाजानुसार, डिसेंबरच्या मध्यापासून वाढलेल्या स्टीलच्या किमती, कोकिंग कोलची (Coking Coal) वाढलेली किंमत, चीनची घटलेली निर्यात आणि देशांतर्गत पायाभूत सुविधांची मजबूत मागणी हे प्रमुख चालक आहेत. भू-राजकीय तणावामुळेही किमतींना आधार मिळत आहे. Tata Steel आणि Jindal Steel & Power साठी डबल-डिजिट व्हॉल्यूम ग्रोथ (Volume Growth), तर JSW Steel आणि SAIL साठी मिड-सिंगल-डिजिट ग्रोथचा अंदाज आहे. देशांतर्गत मागणी आणि सरकारी खर्चामुळे हे शक्य होणार आहे.

वाढीचे प्रमुख चालक: वाढलेल्या किमती आणि चांगले मार्जिन

या अंदाजित कमाईत वाढीचे मुख्य कारण म्हणजे हॉट-रोल्ड कॉईलच्या (Hot-Rolled Coil) वाढलेल्या किमतींमुळे प्रति टन निव्वळ विक्रीत (Net Sales) सुमारे 8% वाढ होणे. कोकिंग कोलच्या किमतीत चढ-उतार असूनही, ओडिशातील लोह खनिजाच्या (Iron Ore) स्थिर किमतींमुळे स्टील स्प्रेड्स (Steel Spreads) मागील तिमाहीच्या तुलनेत सुमारे 24% नी वाढून अंदाजे ₹22,000 प्रति टन पर्यंत पोहोचले आहेत. या स्प्रेड्सच्या विस्तारामुळे EBITDA प्रति टन अंदाजे ₹2,200 नी वाढण्याची शक्यता आहे, जी क्षेत्राच्या मजबूत कमाईची खात्री देते. विशेष म्हणजे, भारतीय स्टीलच्या किमती तीन वर्षे घसरल्यानंतर 2026 च्या सुरुवातीला सुधारल्या आहेत.

व्हॅल्युएशन तपासणी: महत्त्वाच्या स्टील स्टॉक्सवर बारकाईने नजर

प्रमुख भारतीय स्टील कंपन्यांचे व्हॅल्युएशन (Valuation) तपासले असता, Tata Steel सध्या सुमारे ₹206 वर ट्रेड करत आहे, ज्याचे P/E रेशो 26.2 ते 35.61 च्या दरम्यान आहेत. विश्लेषकांनी सरासरी टार्गेट प्राईस (Target Price) ₹212-₹232 ठेवली आहे, ज्यामध्ये 'Strong Buy' किंवा 'Outperform' रेटिंग्स आहेत.

JSW Steel ₹1,200-₹1,215 च्या आसपास ट्रेड करत असून, त्याचे P/E रेशो 32.53 ते 50.7 आहेत. सरासरी टार्गेट प्राईस ₹1,215-₹1,255 आणि 'Moderate Buy' चा कल आहे.

Jindal Steel & Power (JINDALSTEL) सुमारे ₹1,219 वर असून, P/E 61.18 आहे. सरासरी टार्गेट ₹1,168-₹1,205 आणि 'Outperform' रेटिंग आहे.

Steel Authority of India (SAIL) साधारण ₹166 वर ट्रेड करत आहे, P/E 21.91 ते 29.1 दरम्यान आहे. याला सामान्यतः 'Buy' रेटिंग आहे.

FY26 मध्ये भारतीय कच्च्या स्टीलचे उत्पादन 10.7% वाढले, तर देशांतर्गत मागणी 7-8% नी वाढली. 2030 पर्यंत क्षमता 220 दशलक्ष टन वरून 300 दशलक्ष टन पर्यंत वाढण्याची अपेक्षा आहे.

धोके (Risks): व्हॅल्युएशन आणि कच्च्या मालाच्या किमती

या सर्व सकारात्मक अंदाजांनंतरही, काही धोक्यांकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे. Jindal Steel & Power चे P/E रेशो 60 पेक्षा जास्त आहे, जो इंडस्ट्रीच्या सरासरीपेक्षा खूप जास्त आहे आणि हे प्रीमियम व्हॅल्युएशन टिकवून ठेवणे कठीण असू शकते. JSW Steel चे P/E रेशो देखील ऐतिहासिक मानकांनुसार आणि सेक्टर सरासरीच्या तुलनेत जास्त दिसत आहेत, याचा अर्थ अपेक्षित वाढ आधीच किमतींमध्ये समाविष्ट आहे.

Tata Steel च्या मागील कामगिरीवरही काही चिंता आहेत, गेल्या पाच वर्षांत फक्त 9.34% विक्री वाढ आणि गेल्या तीन वर्षांत 6.23% चा कमी Return on Equity (ROE) दिसून आला आहे.

Fitch Ratings ने पुरवठ्यातील व्यत्ययांमुळे 2026 साठी लोह खनिजाचा (Iron Ore) अंदाज $95/टन आणि कोकिंग कोलचा $190/टन पर्यंत वाढवला आहे. मात्र, पुरवठा सामान्य झाल्यावर यात सुधारणा अपेक्षित आहे.

मध्य पूर्वेतील संघर्ष (Middle East conflict) सारख्या भू-राजकीय तणावामुळे ऊर्जा आणि मालवाहतूक खर्च वाढतो, ज्यामुळे अप्रत्यक्षपणे भारतीय मिल्सचा कच्चा माल खर्च वाढतो आणि चलन विनिमय दरावरही (Currency Exchange Rates) परिणाम होतो.

भविष्यातील वाटचाल: वाढ आणि धोके यांचा समतोल

एकंदरीत, भारतीय स्टील उद्योग सरकारी पायाभूत सुविधा प्रकल्प आणि मजबूत देशांतर्गत मागणीमुळे सतत वाढीसाठी सज्ज आहे. 2030 पर्यंत क्षमता लक्षणीयरीत्या वाढण्याची अपेक्षा आहे. परंतु, ऊर्जा सुरक्षा, अस्थिर इनपुट खर्च आणि जागतिक बाजारातील अनिश्चितता यांसारख्या आव्हानांनाही या क्षेत्राला सामोरे जावे लागणार आहे.

जरी विश्लेषक प्रमुख स्टील कंपन्यांसाठी 'Buy' किंवा 'Outperform' रेटिंगसह सकारात्मक असले तरी, काही कंपन्यांचे उच्च P/E रेशो, कच्च्या मालाच्या किमतीतील संभाव्य बदल आणि भू-राजकीय धोके पाहता, कामगिरी सर्वत्र सारखी न राहता निवडक कंपन्यांमध्ये अधिक तेजी दिसून येईल.