इराणचे तेल भारतात येणार? सौदी आणि रशियाच्या स्वस्त तेलामुळे चर्चांना खीळ

अमेरिकेने इराणवरील निर्बंध शिथिल केल्यास, भारतीय तेल कंपन्या इराणमधून कच्चे तेल (Crude Oil) आयात करण्याच्या शक्यता पडताळून पाहत आहेत. मात्र, सध्या रशियन आणि मध्य-पूर्वेकडील तेलावर मिळत असलेल्या प्रचंड डिस्काउंटमुळे इराणच्या तेलाकडे सध्या कंपन्या फारसे लक्ष देत नाहीत.

अमेरिकेच्या भूमिकेवर सर्व अवलंबून

सध्या, भारतीय सरकारी तेल कंपन्या इराणमधून कच्चे तेल (Crude Oil) आयात करण्याच्या शक्यता पडताळून पाहत आहेत. पण हे सर्व अमेरिकेच्या इराणवरील निर्बंधांवर अवलंबून आहे. जोपर्यंत अमेरिका हे निर्बंध शिथिल करत नाही, तोपर्यंत इराणकडून तेल आयात करणे भारतीय कंपन्यांसाठी अवघड आहे.

ऑगस्टपर्यंत इतर देशांकडून तेल आयात

सध्या भारतीय कंपन्यांनी ऑगस्ट महिन्यापर्यंतची तेलाची गरज भागवण्यासाठी इतर देशांशी करार केले आहेत. यामुळे, जरी अमेरिकेने निर्बंध कमी केले तरी, इराणकडून लगेच तेल आयात होण्याची शक्यता कमी आहे. कंपन्या याला भविष्यातील एक स्ट्रॅटेजिक (Strategic) पर्याय म्हणून पाहत आहेत.

स्वस्त तेलाची स्पर्धा

इराणने प्रति बॅरल ब्रेंट क्रूडच्या (Brent Crude) दरापेक्षा $4 ते $5 कमी दराने तेल देण्याचा प्रस्ताव दिला आहे. मात्र, जागतिक बाजारात इतर कच्च्या तेलाच्या दरात मोठी घट झाली आहे. सौदी अरेबियाने (Saudi Arabia) अनेक दशकांनंतर पहिल्यांदाच आपल्या तेलाच्या दरात मोठी कपात केली आहे. यामुळे इराणचा प्रस्ताव तितका आकर्षक वाटत नाही.

रशियन तेलाचा दबदबा

सध्या रशियन युरल्स (Russian Urals) क्रूड तेल जवळपास $6 प्रति बॅरलच्या डिस्काउंटवर उपलब्ध आहे. यामुळे भारतीय रिफायनरीजसाठी ते अधिक फायदेशीर ठरत आहे. जागतिक बाजारातील या किमतींच्या स्पर्धेमुळे इराणच्या तेलाची मागणी कमी दिसत आहे.

भारताच्या आयात धोरणावर परिणाम

रशियन तेलाच्या वाढत्या आयातीमुळे भारताच्या तेल आयात धोरणात मोठा बदल झाला आहे. जून 2026 मध्ये रशियातून दररोज 2.7 दशलक्ष बॅरल तेल आयात झाले, जो एक रेकॉर्ड आहे. इराण एकेकाळी भारताला सुमारे 10% कच्च्या तेलाचा पुरवठा करत असे. मात्र, आता अमेरिकेच्या धोरणासोबतच रशिया आणि इतर देशांच्या दरांमध्ये होणारे बदल यावरच इराणकडून तेल आयातीचे भविष्य अवलंबून असेल.