तेजीचे मुख्य कारण
या तेजीचे मुख्य कारण म्हणजे जगभरातील कमोडिटीच्या (Commodity) वाढत्या किमती आणि मागणीत झालेली वाढ. तसेच, मध्य पूर्वेकडील (Middle East) पुरवठा साखळीतील (Supply Chain) अडथळ्यांमुळेही धातूंच्या किमतींना आधार मिळाला आहे.
किमतींचा भडका
रिपोर्ट्सनुसार, डिसेंबर 2025 पासून भारतातील हॉट रोल्ड कॉइल (HRC) च्या किमती जवळपास 30% नी वाढून सुमारे ₹59,500 प्रति टन झाल्या आहेत. त्याचप्रमाणे, रिबार (Rebar) च्या किमतीही सुमारे 30% नी वाढून ₹60,000 प्रति टन पर्यंत पोहोचल्या आहेत. भारत सरकारचे पायाभूत सुविधांवरील (Infrastructure) खर्च आणि शहरीकरणामुळे या किमतींना आणखी बळ मिळत आहे.
जागतिक स्तरावर, मध्य पूर्वेकडील पुरवठा समस्यांमुळे सुमारे 9% ॲल्युमिनियमचा पुरवठा बाधित झाला आहे, ज्यामुळे फेब्रुवारी 2026 च्या अखेरीस ॲल्युमिनियमच्या किमतीत सुमारे $430 प्रति टन ची वाढ झाली आहे. Morgan Stanley नुसार, या पुरवठा अडचणींमुळे 2026 पर्यंत ॲल्युमिनियमच्या किमती $3,700 प्रति टन पर्यंत जाऊ शकतात.
कंपन्यांचे व्हॅल्युएशन आणि विश्लेषकांचे मत
दुसरीकडे, कंपन्यांच्या व्हॅल्युएशनचे (Valuation) चित्र थोडे संमिश्र आहे.
Vedanta: Vedanta चा P/E रेशो (Price-to-Earnings Ratio) सुमारे 15.4x आहे, मार्केट कॅप (Market Cap) जवळपास ₹2.8 ट्रिलियन आहे. मात्र, कंपनीचे कर्ज-इक्विटी (Debt-to-Equity) गुणोत्तर 1.81 इतके जास्त आहे, आणि नेट डेट टू इक्विटी (Net Debt to Equity) 202.5% नोंदवले गेले आहे. JPMorgan ने Vedanta ला 'Overweight' रेटिंग देऊन टार्गेट प्राईस ₹850 ठेवली आहे, तर तज्ञांची लक्ष्ये ₹735 ते ₹850 च्या दरम्यान आहेत.
Hindalco Industries: Hindalco Industries चे चित्र अधिक संतुलित आहे, ज्याचा P/E रेशो सुमारे 12.09 आणि डेट-टू-इक्विटी गुणोत्तर सुमारे 0.53 आहे. JPMorgan ने Hindalco ला देखील 'Overweight' रेटिंग देऊन टार्गेट ₹1,125 निश्चित केले आहे.
Nalco आणि NMDC: National Aluminium (Nalco) चा P/E रेशो सुमारे 12.1-12.28 असून त्यावर कर्जाचा बोजा (Debt-to-Equity Ratio) अगदी कमी ~0.03% आहे. NMDC चा P/E रेशो 9.3-10.5 आणि डेट-टू-इक्विटी गुणोत्तर ~0.11-0.14% आहे.
स्टील सेक्टर: स्टील सेक्टरमध्ये, JSW Steel चा P/E रेशो 33.35-47.6 आहे, जो Tata Steel (~24.76) आणि SAIL (27.1) पेक्षा प्रीमियम दिसतो. व्हॅल्युएशन चिंतेमुळे काही विश्लेषकांनी JSW Steel ला 'Hold' रेटिंग दिली आहे.
चिंतेचे मुद्दे
Nalco आणि NMDC बद्दल विश्लेषकांची मते विभागलेली आहेत. बरीचशी अंदाजित लक्ष्ये सध्याच्या किमतींच्या (Price Momentum) खाली आहेत, जी संभाव्य ओव्हरव्हॅल्युएशन (Overvaluation) किंवा केवळ सट्टेबाजीची (Speculative Surge) वाढ दर्शवतात. JSW Steel च्या प्रीमियम P/E मुळे मल्टीपल विस्ताराला (Multiple Expansion) फारशी संधी दिसत नाही आणि बाजारात घसरण झाल्यास तो अधिक असुरक्षित ठरू शकतो.
रिकव्हरी आणि भविष्यातील जोखीम
एप्रिल 2025 मध्ये ₹362 च्या जवळपास 52-आठवड्याच्या नीचांकी पातळीवर असलेला Vedanta चा शेअर आता सुमारे ₹713 वर आहे. Hindalco देखील एप्रिल 2025 मध्ये ₹546.25 च्या नीचांकी पातळीवरून आता सुमारे ₹950 पर्यंत पोहोचला आहे. 6 एप्रिल 2026 रोजी Nifty Metal Index 1.51% वाढला, ज्यामुळे अलीकडील तेजीला आणखी बळ मिळाले.
जागतिक ऊर्जा किमतीतील अस्थिरता ॲल्युमिनियम उत्पादकांसाठी चिंतेचा विषय ठरू शकते, कारण उत्पादनाचा खर्च वाढल्यास नफ्यावर दबाव येऊ शकतो. Vedanta चे 1.81 चे जास्त डेट-टू-इक्विटी गुणोत्तर हे व्याजदर वाढल्यास किंवा कमोडिटी किमती घसरल्यास मोठे आर्थिक जोखमीचे कारण ठरू शकते. Hindalco ची Novelis वरील अवलंबित्व देखील कंपनी-विशिष्ट जोखीम वाढवते. तसेच, कोकिंग कोल (Coking Coal) आणि ऊर्जा यांसारख्या प्रमुख कच्च्या मालाच्या किमती वाढल्याने नफा मार्जिन कमी होण्याची शक्यता आहे.
एकंदरीत, Vedanta आणि Hindalco साठी विश्लेषकांचे मत सकारात्मक आहे. परंतु, Nalco आणि NMDC सारख्या कंपन्यांच्या सध्याच्या व्हॅल्युएशन आणि विश्लेषकांच्या मतांचा विचार करता, त्यांच्या रॅलीची टिकाऊपणा (Sustainability) हा चिंतेचा विषय आहे. ऊर्जा खर्च आणि भू-राजकीय (Geopolitical) स्थिरता यावर लक्ष ठेवावे लागेल.