सोन्याच्या मागणीत मोठी घसरण! आयात शुल्कात वाढ झाल्याने ग्राहक जुने दागिने विकायला सज्ज

भारतात सोन्याची मागणीत **70%** पेक्षा जास्त घट झाली आहे. आयात शुल्कात झालेली मोठी वाढ आणि घसरलेल्या किमती यामुळे ग्राहक जुने दागिने विकत आहेत. सोन्याच्या किमती जानेवारीतील उच्चांकावरून **30%** नी खाली आल्या आहेत, ज्यामुळे बाजारात नवीन खरेदी मंदावली आहे. ज्वेलरी क्षेत्रातील गुंतवणूकदारांसाठी ही मागणीतील घट चिंतेचा विषय ठरत आहे.

काय झाले?

भारतात सोन्याची मागणीत मोठी घट दिसून येत आहे. मध्य मे 2026 पासून मागणी 70% नी कमी झाली आहे. याचे मुख्य कारण म्हणजे, सरकारने 13 मे रोजी सोन्यावरील आयात शुल्क 6% वरून 15% पर्यंत वाढवले. त्याच वेळी, बाजारात ग्राहक जुने सोन्याचे दागिने विकण्यास प्राधान्य देत आहेत. इंडिया बुलियन अँड ज्वेलर्स असोसिएशन (IBJA) च्या अंदाजानुसार, एप्रिल-जून तिमाहीत जुन्या सोन्याच्या दागिन्यांची विक्री 50 टन पर्यंत पोहोचू शकते, जी मागील कालावधीच्या तुलनेत लक्षणीय वाढ आहे.

किमतीतील घसरण आणि बाजारातील भावना

सोन्याच्या किमतीत मोठी घसरण झाली आहे. जानेवारी 2026 च्या सुरुवातीपासून किमती 30% नी खाली आल्या आहेत. जानेवारीत ₹1,80,000 प्रति 10 ग्रॅम असलेल्या किमती जून अखेरीस सुमारे ₹1,40,000 पर्यंत खाली आल्या. किमतींमधील ही स्थिरता आणि आयात शुल्कातील वाढ यामुळे ग्राहक अधिक सावध झाले आहेत. जागतिक स्तरावरही सोन्याच्या किमती $4,000 च्या खाली गेल्या आहेत. अमेरिकेतील व्याजदर वाढीची शक्यता आणि मध्य पूर्वेतील भू-राजकीय तणाव हे जागतिक बाजारावर दबाव आणणारे प्रमुख घटक असल्याचे बाजारातील अहवाल सूचित करतात.

ज्वेलरी क्षेत्रावरील परिणाम

भारतीय ज्वेलरी रिटेल क्षेत्रातील गुंतवणूकदारांसाठी ही परिस्थिती एक आव्हान आहे. टायटन कंपनी (Titan Company) आणि कल्याण ज्वेलर्स (Kalyan Jewellers) सारख्या कंपन्या त्यांच्या विक्री वाढीसाठी ग्राहक मागणीवर अवलंबून असतात. मागणीत 70% ची घट झाल्यास, विक्रेत्यांना विक्रीची जुनी पातळी कायम ठेवणे कठीण होते. दागिन्यांवरील प्रक्रिया शुल्क आणि उच्च-मूल्याच्या विक्रीतून सोनारांना नफा मिळत असला तरी, नवीन दागिन्यांच्या खरेदीत सातत्याने घट झाल्यास एकूण विक्रीवर परिणाम होऊ शकतो. याव्यतिरिक्त, जर जुने सोने विकण्याचा ट्रेंड सुरू राहिला, तर विक्रेत्यांच्या इन्व्हेंटरीमध्ये वाढ होऊ शकते, परंतु नवीन दागिन्यांच्या विक्रीतून मिळणारा मार्जिन कमी होऊ शकतो.

ग्राहक सोने का विकत आहेत?

ऐतिहासिक आकडेवारीनुसार, जेव्हा सोन्याच्या किमतीत दीर्घकाळ घसरण होते, तेव्हा ग्राहक नवीन मालमत्ता खरेदी करण्याऐवजी त्यांच्याकडील जुने सोने विकण्यास प्राधान्य देतात. हे भीतीमुळे होते की किमती आणखी खाली जाऊ शकतात. सोन्याचे मूल्य त्याच्या उच्चांकावरून घसरल्यामुळे, अनेक कुटुंबे जुने दागिने विकून पैसे मिळवत आहेत किंवा रोख रकमेची व्यवस्था करत आहेत. यामुळे दुय्यम बाजारात सोन्याचा पुरवठा वाढतो, तर नवीन खरेदी कमी राहते.

गुंतवणूकदारांनी काय पाहावे?

ज्वेलरी क्षेत्रावर लक्ष ठेवणार्‍या गुंतवणूकदारांनी तीन प्रमुख क्षेत्रांवर लक्ष ठेवावे. प्रथम, सोन्याच्या आयात शुल्कात होणाऱ्या बदलांबाबत सरकारच्या घोषणांवर लक्ष ठेवावे, कारण धोरणात्मक बदल थेट किरकोळ विक्रेत्यांसाठी कच्च्या मालाच्या खर्चावर परिणाम करतात. दुसरे, प्रमुख ज्वेलरी कंपन्यांच्या तिमाही व्हॉल्यूम ग्रोथ (volume growth) रिपोर्टचे निरीक्षण करा, जेणेकरून मागणी मंदावलेली असतानाही ते ग्राहकांना टिकवून ठेवण्यात किती यशस्वी ठरत आहेत याचे मूल्यांकन करता येईल. शेवटी, सोन्याच्या किमतींच्या ट्रेंडचा मागोवा घ्या, कारण किमती स्थिर होणे किंवा सुधारणे हे ग्राहकांचा आत्मविश्वास परत येणे आणि पुन्हा खरेदीची आवड वाढण्याचे संकेत देते.