देशात कच्च्या कापसाचे भाव प्रति क्विंटल **₹9,200 ते ₹9,500** च्या दरम्यान स्थिरावले आहेत. जागतिक बाजार मंदावला असतानाही भारतात भाव MSP च्या वर असल्याने टेक्सटाईल कंपन्यांच्या नफ्यावर दबाव वाढला आहे.
देशांतर्गत बाजारात कापसाचे भाव सध्या जागतिक ट्रेंडला छेद देत आहेत. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ICE कॉटन फ्युचर्स 87 सेंट्स प्रति पौंड पर्यंत खाली आले असले, तरी भारतात मात्र भाव ₹9,200 ते ₹9,500 च्या दरम्यान मजबूत आहेत. २०२६-२७ या हंगामासाठी सरकारने मध्यम आणि लांब धाग्याच्या कापसासाठी अनुक्रमे ₹8,267 आणि ₹8,667 असा MSP निश्चित केला आहे, ज्याच्या तुलनेत बाजारातील दर बरेच वर आहेत.
टेक्सटाईल कंपन्यांसमोर पेच
जागतिक बाजार आणि स्थानिक दर यांच्यातील या दरीमुळे भारतीय टेक्सटाईल उत्पादक मोठ्या अडचणीत आले आहेत. कापसाची आवक एका महिन्याने लांबणीवर पडल्याने पुरवठा मर्यादित आहे, ज्यामुळे जागतिक बाजारातील मंदीचा परिणाम स्थानिक दरांवर होत नाहीये. याउलट, धाग्याची (Yarn) मागणी ठप्प असल्याने कंपन्यांना कच्च्या मालाचा वाढीव खर्च ग्राहकांकडून वसूल करणे कठीण झाले आहे.
नफ्यावर काय परिणाम होईल?
परिणामी, अनेक उत्पादक कंपन्यांनी नवीन भांडवली गुंतवणूक (Capital Spending) थांबवून सध्याच्या इन्व्हेंटरीवरच अवलंबून राहण्याचा निर्णय घेतला आहे. कृषी मंत्रालयाच्या आकडेवारीनुसार, कापसाचे लागवड क्षेत्र १०९.१७ लाख हेक्टर इतके स्थिर आहे, परंतु नोव्हेंबरमध्ये सुरू होणाऱ्या कापूस हंगामात पिकाची गुणवत्ता पावसावर अवलंबून असेल. सध्या बाजारात दर आठवड्याला सुमारे ५०,००० गाठींची आवक होत आहे, जी पुढील पंधरवड्यात दुप्पट होण्याची शक्यता आहे.
येणाऱ्या काळात गुंतवणूकदारांनी कंपन्यांच्या तिमाही निकालांकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे. मॅन्युफॅक्चरिंग कॉस्ट मॅनेजमेंट आणि मार्जिन राखण्यासाठी कंपन्या नेमकी काय धोरणे आखतात, यावरच त्यांचा भविष्यातील परतावा अवलंबून असेल.