अनियमित पावसामुळे भारताचे २०२६-२७ वर्षातील सोयाबीन उत्पादन ९.६ दशलक्ष टनांपर्यंत घसरण्याचा अंदाज USDA ने वर्तवला आहे. या तुटीमुळे आयातीत ५ लाख टनांची वाढ होण्याची शक्यता असून, याचा थेट फटका सोयाबीन प्रक्रिया कंपन्या आणि पशुखाद्य उद्योगाला बसणार आहे.
अमेरिकेच्या कृषी विभागाने (USDA) भारताच्या २०२६-२७ सोयाबीन पिकाचा अंदाज ९.६ दशलक्ष टनांपर्यंत खाली आणला आहे. पावसाच्या लहरीपणामुळे लागवडीवर मोठा परिणाम झाला असून, अनेक शेतकरी आता सोयाबीनऐवजी कापूस आणि मक्यासारख्या अधिक स्थिर उत्पन्न देणाऱ्या पिकांकडे वळले आहेत.
प्रक्रिया उद्योगावर परिणाम
स्थानिक पातळीवर सोयाबीनचा तुटवडा जाणवत असल्याने कच्च्या मालाचे भाव वधारले आहेत. यामुळे भारतीय सोयाबीन पेंड (Meal) आंतरराष्ट्रीय बाजारात महाग पडत असून, दक्षिण अमेरिकेतील स्वस्त पर्यायांसमोर ती टिकू शकत नाही. परिणामी, सोयाबीनची निर्यात चार वर्षांच्या नीचांकी पातळीवर जाण्याचा अंदाज आहे. तेल काढणाऱ्या आणि प्रक्रिया करणाऱ्या कंपन्यांच्या नफ्यावर (Profit Margins) यामुळे मोठा दबाव निर्माण झाला आहे.
आयात आणि पशुखाद्य उद्योगाचे आव्हान
पशुखाद्य आणि पोल्ट्री उद्योगात सध्या मक्याचा वापर इथेनॉल उत्पादनासाठी वळवला जात असल्याने सोयाबीन पेंडीची मागणी वाढली आहे. ही मागणी पूर्ण करण्यासाठी भारताला आता सुमारे ५ लाख टन सोयाबीनची आयात करावी लागणार आहे. आफ्रिकन देशांकडून केल्या जाणाऱ्या या आयातीवर स्थानिक बाजारपेठ अवलंबून राहणार आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी आगामी काही महिने अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. सोयाबीन प्रक्रिया आणि पशुखाद्य क्षेत्रातील कंपन्यांचे तिमाही निकाल, कच्च्या मालाचा वाढता खर्च आणि व्यवस्थापनाचे यावरील धोरण याकडे मार्केटचे विशेष लक्ष असेल.