FY 2024-25 मध्ये भारताने **20.1 दशलक्ष टन** तांदळाची निर्यात करत **$12.95 अब्ज** रुपयांचे परकीय चलन मिळवले आहे. जागतिक बाजारात अव्वल स्थान टिकवून ठेवल्यानंतर आता भारतीय निर्यातदारांसमोर 'क्वालिटी स्टँडर्ड्स' पाळण्याचे मोठे आव्हान उभे राहिले आहे.
भारत आर्थिक वर्ष 2024-25 मध्ये जगातील सर्वात मोठा तांदूळ निर्यातदार म्हणून उभा राहिला आहे. भारताने 20.1 दशलक्ष टन तांदळाची निर्यात करत $12.95 अब्ज कमाई केली आहे. यामध्ये बासमती तांदळाचा वाटा 6.07 दशलक्ष टन असून त्याचे मूल्य $5.94 अब्ज इतके आहे. गेल्या काळाच्या तुलनेत यात 15.7 टक्क्यांची वाढ दिसून आली आहे.\n\n### निर्यातीसमोर 'क्वालिटी'चे आव्हान\n\nसध्या भारताच्या बासमती निर्यातीपैकी 61 टक्क्यांहून अधिक वाटा हा सौदी अरेबिया, इराक, इराण, येमेन आणि संयुक्त अरब अमिराती (UAE) यांसारख्या मोजक्या देशांकडे जातो. ही भौगोलिक एकाग्रता (Geographic Concentration) गुंतवणूकदारांसाठी एक चिंतेची बाब असू शकते. विशेषतः युरोपियन युनियन सारख्या बाजारपेठांमध्ये कीटकनाशकांच्या अवशेषांबाबत (Pesticide residue) अत्यंत कडक नियम लागू करण्यात आले आहेत.\n\n### 'ट्रस्टेड ओरिजिन'कडे वाटचाल\n\nभारतीय निर्यातदारांना आता केवळ किंमत आणि व्हॉल्यूमवर लक्ष केंद्रित करून चालणार नाही, तर त्यांना 'ट्रस्टेड ओरिजिन' (Trusted Origin) म्हणून स्वतःची ओळख निर्माण करावी लागेल. शेतकरी ते मिल अशा संपूर्ण साखळीत पारदर्शकता आणणे आणि दर्जेदार चाचणी प्रणाली उभारणे, हे आता निर्यातीचे भविष्य ठरवणार आहे. ज्या कंपन्या वाढत्या ऑपरेटिंग कॉस्टला हाताळून गुणवत्तेचे निकष पाळतील, त्यांनाच जागतिक स्पर्धेत दीर्घकाळ टिकून राहता येईल.