भारताच्या ऊर्जा धोरणात मोठा बदल झाला असून, व्हेनेझुएला आता भारताचा तिसरा सर्वात मोठा कच्च्या तेलाचा सप्लायर बनला आहे. ऑगस्टमध्ये व्हेनेझुएलातून **३,५८,००० बॅरल** प्रतिदिन आयात झाली असून, सौदी अरेबिया चौथ्या क्रमांकावर घसरला आहे. या बदलामुळे ONGC आणि भारतीय रिफायनरीजसाठी नवीन संधी निर्माण झाल्या आहेत.
भारताने आपल्या कच्च्या तेलाच्या आयात धोरणात धोरणात्मक बदल केले आहेत. ऑगस्ट २०२६ पर्यंतच्या आकडेवारीनुसार, व्हेनेझुएला भारताचा तिसरा सर्वात मोठा तेल पुरवठादार म्हणून उदयास आला आहे. व्हेनेझुएलातून झालेली आयात वाढून ३,५८,००० बॅरल प्रतिदिन झाली आहे, तर सौदी अरेबिया ३,३९,००० बॅरल प्रतिदिन या आकड्यावर घसरला आहे. पश्चिम आशियातील अस्थिरतेमुळे भारतीय कंपन्या आता पर्यायी आणि स्वस्त ऊर्जा स्रोतांकडे वळत आहेत.
रिफायनरीजवर काय परिणाम होईल?
रिलायन्स इंडस्ट्रीजसारख्या (Reliance Industries) मोठ्या कंपन्यांना याचा थेट फायदा होऊ शकतो. व्हेनेझुएलाचे तेल हे सौदीच्या तुलनेत जड (Heavy) आणि सल्फरयुक्त असते. ज्या रिफायनरीज अशा प्रकारचे कच्चे तेल प्रक्रिया करण्यास सक्षम आहेत, त्यांना हे तेल स्वस्त पडते. यामुळे रिफायनिंग मार्जिन सुधारण्याची शक्यता आहे, मात्र त्यासाठी तांत्रिक कौशल्याची गरज असते.
ONGC साठी दिलासादायक बातमी
या बदलाचा एक महत्त्वाचा पैलू म्हणजे सरकारी कंपनी ONGC. अमेरिकेच्या 'ऑफिस ऑफ फॉरेन ॲसेट्स कंट्रोल' (OFAC) ने ONGC ला व्हेनेझुएलामध्ये पूर्णपणे कामकाज सुरू ठेवण्याची परवानगी दिली आहे. या परवानगीमुळे ONGC ला आपली संपत्ती व्यवस्थापित करणे आणि प्रलंबित डिव्हिडंड वसूल करणे सोपे होणार आहे.
बाजारातील आव्हाने आणि जोखीम
रशिया आजही भारताचा सर्वात मोठा तेल पुरवठादार असला, तरी ऑगस्टमध्ये रशियन तेलाच्या आयातीत २७ टक्क्यांची घट झाली आहे. दुसरीकडे, व्हेनेझुएलाच्या तेल पायाभूत सुविधा जुन्या झाल्या असून तिथे गुंतवणुकीचा अभाव आहे. तसेच, जर अमेरिकेने भविष्यात व्हेनेझुएलावरील निर्बंध पुन्हा कडक केले, तर भारतीय कंपन्यांच्या पुरवठा साखळीवर (Supply Chain) परिणाम होण्याची दाट शक्यता आहे.