भारताची तिजोरी भरली! सोनं, चांदीच्या आयातीवर **₹10,463 कोटी** जकात वसूल

सोनं, चांदी आणि प्लॅटिनम आयातीतून मोठा महसूल

भारतीय सरकारने 13 मे 2026 ते 2 ऑगस्ट 2026 या दरम्यान सोनं, चांदी आणि प्लॅटिनमच्या आयातीवर ₹10,463 कोटी इतका जकात कर (Customs Duty) वसूल केला आहे. परकीय चलन साठा (Foreign Exchange Reserves) जपण्यासाठी आणि अनावश्यक वस्तूंची आयात कमी करण्यासाठी सरकारने मे महिन्यात काही महत्त्वाचे धोरणात्मक बदल केले होते, ज्याचा हा परिणाम आहे.

जकात वाढीचा परिणाम

या महसुलात सोन्याच्या आयातीने सर्वाधिक वाटा उचलला असून, ₹10,040 कोटी फक्त सोन्यातून मिळाले आहेत. चांदीतून ₹328 कोटी आणि प्लॅटिनमच्या आयातीतून ₹95 कोटी महसूल मिळाला. 13 मे 2026 रोजी सरकारने सोन्यावरील जकात 6% वरून 15% पर्यंत वाढवली, तर चांदी आणि प्लॅटिनमवरील जकातही 6.4% वरून 15.4% पर्यंत वाढवण्यात आली.

अर्थव्यवस्थेसाठी धोरण

जकात वाढवण्यामागे सरकारचा मुख्य उद्देश परकीय चलनाची आवक कमी करणे हा आहे. जेणेकरून कच्चं तेल, खतं आणि औद्योगिक कच्च्या मालासारख्या अत्यावश्यक गोष्टींसाठी परकीय चलन वापरता येईल. जागतिक अस्थिरतेच्या काळात अर्थव्यवस्थेला स्थैर्य देण्याचा हा प्रयत्न आहे.

देशांतर्गत बाजारासमोरील आव्हानं

या धोरणामुळे देशांतर्गत बाजारात काही आव्हानंही उभी राहिली आहेत. जकात वाढल्याने सोनं, चांदी आणि प्लॅटिनमची आयात किंमत वाढली आहे. याचा परिणाम थेट ज्वेलरी उत्पादक आणि ग्राहकांवर होण्याची शक्यता आहे. सोन्या-चांदीच्या मागणीत घट झाल्यास ज्वेलरी उद्योगाला फटका बसू शकतो, जो एक मोठा रोजगार देणारा उद्योग आहे.

तस्करीचा वाढता धोका

जकात वाढल्याने अवैध मार्गांचा अवलंब वाढण्याची शक्यता आहे. 13 मे ते 30 जून 2026 या काळातच अधिकाऱ्यांनी सुमारे 161 किलो सोनं जप्त केले आणि 116 जणांना अटक केली. हे आकडे दर्शवतात की, एकीकडे कायदेशीर आयात थांबवण्याचे धोरण असले तरी, दुसरीकडे अवैध व्यापाराला प्रोत्साहन मिळण्याचा धोका आहे.

पुढील वाटचाल

पुढे काय होईल, याकडे बाजारातील गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे. जकातीचा देशाच्या चालू खात्यातील तूट (Current Account Deficit) आणि सोन्याच्या मागणीवर काय परिणाम होतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. सरकार महसूल मिळवतानाच अवैध व्यापार रोखण्यात आणि ग्राहकांची मागणी टिकवून ठेवण्यात किती यशस्वी ठरते, हे येत्या काळात स्पष्ट होईल.