भारताने म्यानमारसोबत रेअर अर्थ (Rare Earth) खनिजांसाठी सहकार्य वाढवले आहे. चीनवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी हे महत्त्वाचे पाऊल असून, Himadri Specialty Chemical आणि NTPC Mining सारख्या कंपन्या Mandalay येथे संधी शोधत आहेत.
Detailed Coverage
चीनवरील अवलंबित्व कमी करणार!
भारत आता रेअर अर्थ (Rare Earth) खनिजांच्या पुरवठ्यासाठी म्यानमारसोबत आपले सहकार्य अधिक घट्ट करत आहे. चीनवर असलेले अवलंबित्व कमी करण्यासाठी हा एक मोठा सामरिक निर्णय मानला जातोय. रेअर अर्थ खनिजे ही इलेक्ट्रिक वाहनांचे (EV) मोटर्स, पवनचक्की आणि इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या हाय-परफॉर्मन्स मॅग्नेटसाठी अत्यंत आवश्यक आहेत.
म्यानमारचे भूगर्भीय महत्त्व
म्यानमार, विशेषतः कचिन राज्य, हे हेवी रेअर अर्थ खनिजांचा एक प्रमुख जागतिक स्रोत आहे. आतापर्यंत, येथील कच्च्या खनिजांवर प्रक्रिया करण्यासाठी ती चीनला पाठवली जात होती. मात्र, आता भारतीय कंपन्या थेट म्यानमारमधील खाणकामात उतरून व्हॅल्यू चेनमध्ये (Value Chain) आधीच सामील होण्याचा प्रयत्न करत आहेत. यामुळे भारताच्या ग्रीन एनर्जी (Green Energy) आणि हाय-टेक मॅन्युफॅक्चरिंग (High-tech Manufacturing) क्षेत्राला मोठी चालना मिळेल.
कंपन्यांची सक्रियता
म्यानमारमधील Mandalay येथे झालेल्या मायनिंग फोरममध्ये (Mining Forum) अनेक भारतीय कंपन्यांनी भाग घेतला. यात सरकारी कंपनी IREL (India Rare Earths Limited) आणि NTPC Mining यांचा समावेश आहे. तसेच, Himadri Specialty Chemical Ltd. सारख्या खाजगी कंपन्याही इथे सक्रिय दिसल्या. Oceanic Sands, PrNd Metal & Magnets आणि Midwest Advanced Materials या कंपन्या नमुने गोळा करून भारतात प्रक्रिया करण्याच्या शक्यता तपासत आहेत.
जोखमीचे घटक आणि पुढील दिशा
या सहकार्यातून धोरणात्मक संसाधने मिळण्याची शक्यता असली तरी, काही जोखमीचे घटक विचारात घेणे महत्त्वाचे आहे. कचिन राज्यातील खाणकाम क्षेत्र स्थानिक गटांच्या (उदा. Kachin Independence Army - KIA) नियंत्रणाखाली आहे, ज्यामुळे कामात राजकीय आणि कार्यान्वयन (Operational) जोखीम वाढू शकते. तसेच, सीमारेषेवरील वाहतुकीची (Logistics) स्थिरता आणि शाश्वत खाणकाम पद्धती (Sustainable Mining Practices) यावर कंपनीचे यश अवलंबून असेल. गुंतवणूकदारांनी व्यापार करारांची औपचारिकता, खनिजांचे प्रत्यक्ष प्रमाण आणि भारतात प्रभावी प्रक्रिया क्षमता विकसित करण्याची कंपन्यांची क्षमता यावर लक्ष ठेवावे.