२ ऑक्टोबर २०२६ रोजी भारतातील प्रमुख शहरांमध्ये सोन्याच्या किरकोळ किमतीत वाढ झाली आहे. मात्र, याच्या अगदी उलट चित्र 'मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज' (MCX) वर पाहायला मिळाले असून, फ्युचर्स ट्रेडमध्ये सोन्याच्या दरात घसरण झाली आहे.
किरकोळ बाजार आणि फ्युचर्समधील तफावत
२ ऑक्टोबर २०२६ रोजी दिल्ली, मुंबई, कोलकाता, चेन्नई आणि बेंगळुरू यांसारख्या प्रमुख महानगरांमध्ये २४ कॅरेट सोन्याच्या दरात वाढ दिसून आली. स्थानिक मागणी वाढल्यामुळे ग्राहकांना आता पूर्वीपेक्षा जास्त मोजावे लागत आहेत. मात्र, याच काळात कमोडिटी मार्केटमध्ये वेगळेच चित्र होते.
MCX वर काय घडले?
किरकोळ बाजारातील तेजीच्या उलट, 'मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज' (MCX) वर सोन्याचे भाव ०.१% ने घसरले आहेत. फ्युचर्स ट्रेडींगमध्ये सोन्याचे दर ₹१४२ नी घटून ₹१,४७,७२४ प्रति १० ग्रॅम वर पोहोचले आहेत. या दोन्ही बाजारांच्या वर्तणुकीत दिसणारी ही तफावत प्रामुख्याने त्यांच्या कार्यपद्धतीमुळे आहे.
दरातील फरकाची कारणे
किरकोळ सोन्याचे दर हे स्थानिक घडामोडींवर अवलंबून असतात, ज्यामध्ये मेकिंग चार्जेस (Making Charges), जीएसटी (GST) आणि स्थानिक मागणी-पुरवठा यांचा मोठा वाटा असतो. याउलट, फ्युचर्स मार्केट हे जागतिक संकेत, अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत भारतीय रुपयाची चाल आणि जागतिक आर्थिक आकडेवारीवर (उदा. US Employment Data) अधिक वेगाने प्रतिक्रिया देते.
गुंतवणूकदारांसाठी ही एक जटिल स्थिती आहे. भविष्यात सोन्याच्या गुंतवणुकीचा विचार करणाऱ्यांनी स्थानिक बाजार आणि आंतरराष्ट्रीय एक्स्चेंज दर यांमधील 'स्प्रेड' (Spread) बारकाईने तपासणे गरजेचे आहे.