भारताच्या वेलची निर्यातीत मोठी झेप घेतली आहे. आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये, भारताची संपूर्ण वेलची निर्यात **$436.8 दशलक्ष** (सुमारे **₹3,600 कोटी**) पर्यंत पोहोचली आहे. दोन वर्षांपूर्वी ही निर्यात फक्त **$131.9 दशलक्ष** होती. संयुक्त अरब अमिराती (UAE) आणि सौदी अरेबियासारख्या देशांकडून असलेल्या प्रचंड मागणीमुळे ही वाढ झाली आहे, जी भारतीय मसाल्यांच्या गुणवत्तेवर जगभरातील वाढता विश्वास दर्शवते.
भारतानं वेलची निर्यातीत केली विक्रमी कामगिरी!
वाणिज्य मंत्रालयाच्या आकडेवारीनुसार, आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये भारताच्या संपूर्ण वेलची निर्यातीने $436.8 दशलक्ष (सुमारे ₹3,600 कोटी) चा टप्पा ओलांडला आहे. दोन वर्षांपूर्वी, म्हणजेच 2023-24 मध्ये हीच निर्यात केवळ $131.9 दशलक्ष होती. या दोन वर्षांच्या काळात निर्यातीचे प्रमाणही दुप्पट होऊन 16,399 टन पर्यंत पोहोचले आहे.
जागतिक बाजारपेठ आणि प्रमुख ग्राहक
भारतीय मसाल्यांचा सुगंध आणि शुद्धता याला जगभरातील खरेदीदार प्राधान्य देत आहेत. यामुळे निर्यातीच्या मूल्यात मोठी वाढ झाली आहे. यामध्ये संयुक्त अरब अमिराती (UAE) हा सर्वात मोठा ग्राहक असून, त्यांनी $135.22 दशलक्ष किमतीची वेलची आयात केली आहे. सौदी अरेबिया $125.16 दशलक्ष आणि बांगलादेश $47.71 दशलक्ष किमतीच्या आयातीसह अनुक्रमे दुसऱ्या आणि तिसऱ्या क्रमांकावर आहेत. याशिवाय, कुवेत, इराक, मलेशिया या देशांमध्येही भारतीय वेलचीला चांगली मागणी आहे. उत्तर अमेरिका आणि युरोपमधील बाजारपेठांमध्येही याला सतत मागणी दिसून येत आहे.
भारतातील उत्पादन आणि पुरवठा
भारतात मुख्यत्वे दोन प्रकारच्या वेलचीचे उत्पादन घेतले जाते. 'छोटी वेलची' प्रामुख्याने पश्चिम घाटातील दक्षिणेकडील भागात पिकते, ज्यात केरळ हे सर्वात मोठे उत्पादन केंद्र आहे. केरळच्या एकूण उत्पादनात 56% ते 58% वाटा याच भागाचा आहे. इडुक्की, वायनाड आणि पालक्काड हे केरळमधील प्रमुख उत्पादन जिल्हे आहेत. कर्नाटक आणि तामिळनाडूमध्येही तिचे उत्पादन होते. 'मोठी वेलची' ईशान्येकडील राज्ये जसे की सिक्कीम आणि अरुणाचल प्रदेशात पिकवली जाते.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे मुद्दे
निर्यात मूल्यात झालेली वाढ जरी मसाल्याच्या क्षेत्रासाठी सकारात्मक असली, तरी गुंतवणूकदारांनी लक्षात ठेवावे की शेती उत्पादनांची निर्यात हवामानातील बदल, पिकांचे उत्पन्न आणि जागतिक किमतीतील चढ-उतारांवर अवलंबून असते. उच्च दर्जाची गुणवत्ता राखणे आणि पश्चिम घाट तसेच ईशान्येकडील प्रदेशातून जागतिक बंदरांपर्यंत पुरवठा साखळीचे व्यवस्थापन करणे हे निर्यातीतील सातत्यासाठी महत्त्वाचे ठरेल. पुढील काळात या क्षेत्रातील वाढ ही मध्य-पूर्व बाजारपेठांमधील मागणी टिकवून ठेवण्यावर आणि संभाव्य किमतीतील अस्थिरतेवर मात करण्यावर अवलंबून राहील.