जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाचा पुरवठा सुरळीत करण्यासाठी International Energy Agency (IEA) तब्बल **10 कोटी बॅरल** तेल बाजारात आणणार आहे. मात्र, पश्चिम आशियातील तणावामुळे Brent Crude च्या किमती **$100** च्या वर कायम राहिल्याने भारतासाठी महागाईचे संकट गडद झाले आहे.
जागतिक बाजारातील हालचाली
जागतिक स्तरावर तेलाचा तुटवडा भरून काढण्यासाठी IEA ने 10 कोटी बॅरल तेल आपत्कालीन साठ्यातून सोडण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामध्ये 2 कोटी बॅरल डिझेलचाही समावेश आहे. विशेष म्हणजे, या मोहिमेअंतर्गत आतापर्यंत 33 कोटी बॅरल तेल बाजारात आणले गेले आहे, तरीही कच्च्या तेलाच्या किमतीत अपेक्षित घसरण झालेली नाही.
किमती का वाढत आहेत?
Brent Crude च्या किमती $100 प्रति बॅरलच्या वर टिकून आहेत. याचे मुख्य कारण म्हणजे पश्चिम आशियातील (West Asia) भू-राजकीय अस्थिरता. विशेषतः हॉर्मुझची सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) मार्गे होणाऱ्या तेल वाहतुकीबाबत व्यापाऱ्यांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे. युनायटेड स्टेट्स एनर्जी इन्फॉर्मेशन ॲडमिनिस्ट्रेशनच्या मते, ८ ऑक्टोबरपर्यंत अमेरिकेतील कच्च्या तेलाचा साठा ८६ लाख बॅरलने कमी होऊन ४१.५६ कोटी बॅरलवर आला आहे, जो पाच वर्षांच्या सरासरीपेक्षा ३ टक्क्यांनी खाली आहे.
भारतासाठी आव्हाने
भारत आपल्या गरजेपैकी ८५ टक्क्यांहून अधिक तेल आयात करतो. त्यामुळे जागतिक दरातील वाढ थेट भारतीय रुपयावर दबाव आणते आणि महागाई वाढवते. या परिस्थितीमुळे सरकारी तेल कंपन्या (OMCs) जसे की Indian Oil Corporation, BPCL आणि HPCL यांच्या नफ्यावर (Margins) दबाव येण्याची शक्यता आहे, कारण इंधनाचे दर सतत बदलणे कठीण असते. दुसरीकडे, Reliance Industries सारख्या रिफायनर्ससाठी 'क्रॅक स्प्रेड्स' (Crack Spreads) महत्त्वाचे ठरतील. आता या साठ्याचा बाजारावर कितपत प्रभाव पडतो आणि जागतिक तणाव कसा निवळतो, याकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे.