सॉल्व्हेंट एक्स्ट्रॅक्टर्स असोसिएशनच्या (SEA) रिपोर्टनुसार, गुजरातमध्ये २०२६-२७ च्या खरीप हंगामात शेंगदाणा उत्पादन **२०.५%** ने घटून **३३.३० लाख टनांवर** येण्याची शक्यता आहे. सौराष्ट्रातील अपुऱ्या पावसामुळे कच्च्या मालाचा पुरवठा विस्कळीत झाला असून, याचा थेट फटका खाद्यतेल उद्योगाच्या प्रॉफिट मार्जिनला बसू शकतो.
उत्पादनातील घसरणीची आकडेवारी
सॉल्व्हेंट एक्स्ट्रॅक्टर्स असोसिएशन (SEA) च्या ताज्या सर्व्हेक्षणानुसार, गुजरातमध्ये गेल्या हंगामात शेंगदाण्याचे उत्पादन ४१.८८ लाख टन होते, जे आता ३३.३० लाख टनांवर खाली घसरण्याचा अंदाज आहे. हेक्टरी उत्पादकता देखील मागील हंगामातील १,९०२ किलोवरून घसरून १,६०८ किलोवर आली आहे, ज्यामुळे पिकांची गुणवत्ता आणि प्रमाण दोन्ही धोक्यात आले आहेत.
सौराष्ट्रातील पिकांचे मोठे नुकसान
गुजरातचा 'शेंगदाणा हब' मानला जाणाऱ्या सौराष्ट्र भागात उत्पादनात १९.८% ची मोठी घट अपेक्षित असून, उत्पादन २५.५३ लाख टनांवर स्थिरावू शकते. राजकोट आणि जामनगरसारख्या प्रमुख जिल्ह्यांमध्ये फटका अधिक तीव्र आहे. राजकोटमधील उत्पादन ५.९० लाख टन तर जामनगरमध्ये ३.२६ लाख टनांपर्यंत खाली येण्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.
खाद्यतेल उद्योगासमोर आव्हान
स्थानिक पातळीवर शेंगदाण्याचा पुरवठा कमी झाल्यामुळे खाद्यतेल मिलर्स आणि प्रोसेसर्सना कच्च्या मालासाठी अधिक किंमत मोजावी लागण्याची दाट शक्यता आहे. याचा थेट परिणाम कंपन्यांच्या ऑपरेटिंग मार्जिनवर होऊ शकतो. जर कंपन्यांनी वाढीव खर्च ग्राहकांवर ढकलला नाही, तर नफ्यावर दबाव येणे निश्चित आहे. आता गुंतवणूकदारांचे लक्ष कंपन्यांच्या आगामी तिमाही निकालांकडे आणि कच्च्या मालाच्या उपलब्धतेवर व्यवस्थापनाच्या भूमिकेकडे असणार आहे. जागतिक बाजारपेठेतील तेलाच्या किमती आणि गरजेनुसार होणाऱ्या आयातीवरही या क्षेत्राचे भवितव्य अवलंबून असेल.