गुंतवणूकदारांचा कल बदलला!
सोनं आणि चांदीच्या किमतीत सोमवार, ११ मे, २०२६ रोजी घसरण झाली. SPDR Gold Shares ETF (GLD) सुमारे $433.77 वर व्यवहार करत होता, तर iShares Silver Trust ETF (SLV) अंदाजे $73.01 वर होता. या घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे अमेरिकेचा डॉलर इंडेक्स (DXY) 103.0 च्या वर जाणे आणि कच्च्या तेलाच्या किमतीत झालेली वाढ. अमेरिकेच्या इराणसोबतच्या तणावामुळे तेलाच्या किमतीत वाढ झाली, ज्यामुळे महागाई वाढण्याची चिंता पुन्हा वाढली.
व्याजदर आणि महागाईचे समीकरण
विश्लेषकांच्या मते, बाजाराला अपेक्षा आहे की व्याजदर अजून बराच काळ उच्च राहतील. यामुळे सोने आणि चांदीसारख्या मालमत्ता, ज्यावर व्याज मिळत नाही, त्या कमी आकर्षक ठरतात. विशेषतः, कोर सीपीआय (Core CPI) एप्रिल 2026 मध्ये वर्षाला 2.7% वाढण्याची शक्यता आहे, तर हेडलाईन इन्फ्लेशन (Headline Inflation) मार्चमधील 3.3% वाढीनंतर 3.7% राहण्याचा अंदाज आहे. या महागाईच्या चित्रामुळे आणि उच्च तेल किमतींमुळे, फेडरल रिझर्व्ह (Federal Reserve) 'उच्च दर दीर्घकाळ' (higher for longer) धोरण कायम ठेवण्याची शक्यता आहे. फेडरल रिझर्व्हचा सध्याचा लक्ष्य दर 3.50%-3.75% आहे. बाजारात आता 2026 मध्ये दर कपातीऐवजी वाढ होण्याची जास्त शक्यता वर्तवली जात आहे.
डॉलरचा प्रभाव आणि ऐतिहासिक दाखले
ऐतिहासिकदृष्ट्या, सोन्याच्या किमती अमेरिकेच्या डॉलरच्या विरुद्ध दिशेने जातात. मजबूत डॉलर आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोने खरेदी करणाऱ्यांसाठी महाग होतो. उदाहरणार्थ, मार्च 2026 मध्ये, इराणने होर्मुझ सामुद्रधुनी ब्लॉक करण्याची धमकी दिल्यानंतर काही आठवड्यांतच सोन्याच्या किमती सुमारे $5,400 वरून $4,400 प्रति औंसच्या खाली घसरल्या होत्या, कारण डॉलर मजबूत झाला होता.
भविष्यातील धोके आणि अंदाज
सध्याच्या परिस्थितीत मौल्यवान धातूंसाठी मोठे धोके आहेत. भू-राजकीय घटनांमुळे ऊर्जा पुरवठ्यावर परिणाम झाल्यास महागाई उच्च राहण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे फेडरल रिझर्व्हला व्याजदर जास्त काळ ठेवावे लागतील. GLD ETF चा खर्च गुणोत्तर 0.40% आहे, तर SLV चा 0.50% आहे. न्यूमॉन्ट मायनिंग (Newmont Mining) (NEM) आणि बॅरिक गोल्ड (Barrick Gold) (GOLD) सारख्या सोने खाण कंपन्यांवरही दडपण येऊ शकते, जर मौल्यवान धातूंच्या किमतीत मोठी घसरण झाली.
भविष्यात, सोन्याच्या किमती मर्यादित श्रेणीत राहण्याची आणि खाली जाण्याची शक्यता आहे, जोपर्यंत भू-राजकीय तणाव लक्षणीयरीत्या वाढत नाही किंवा डॉलर लक्षणीयरीत्या कमकुवत होत नाही. गुंतवणूकदार अमेरिकेच्या महागाईच्या आकडेवारीवर आणि फेडरल रिझर्व्हच्या वक्तव्यांवर बारकाईने लक्ष ठेवतील. उदाहरणार्थ, बँक ऑफ अमेरिकाच्या (Bank of America) विश्लेषकांनी अंदाज व्यक्त केला आहे की फेडरल रिझर्व्ह 2027 च्या उत्तरार्धापर्यंत व्याजदर कपात पुढे ढकलेल.
