जागतिक बाजारात सुरक्षित गुंतवणुकीला मागणी
26 फेब्रुवारी 2026 रोजी जागतिक सराफा बाजारात सोन्या-चांदीच्या किमतीत लक्षणीय वाढ झाली. अमेरिकेतील तणावपूर्ण भू-राजकीय परिस्थिती आणि व्यापार धोरणांमधील बदलांमुळे गुंतवणूकदारांनी मौल्यवान धातूंना सुरक्षित पर्याय म्हणून निवडले. गोल्ड स्पॉटच्या किमतीत 0.67% ची वाढ होऊन त्या $5,199.81 प्रति औंसवर पोहोचल्या. चांदीच्या दरातही 0.64% ची वाढ होऊन ती $89.67 प्रति औंसवर गेली. ही वाढ जिनिव्हा येथे सुरू असलेल्या अमेरिका-इराण अणुकराराच्या वाटाघाटींमधील तणाव आणि अमेरिकेद्वारे नवीन व्यापार शुल्के (Tariffs) लागू करण्याच्या निर्णयामुळे झाली आहे. या घडामोडींमुळे जागतिक पातळीवर अनिश्चिततेचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
या दरम्यान, अमेरिकन डॉलर (USD) निर्देशांकात 0.07% ची घट होऊन तो 97.5714 वर आला, ज्यामुळे डॉलर-आधारित मालमत्ता, जसे की सोने, परदेशी गुंतवणूकदारांसाठी अधिक आकर्षक ठरले. ट्रेझरी यील्ड्स मात्र संमिश्र होते; 10 वर्षांच्या बॉण्ड यील्डमध्ये थोडी वाढ होऊन ती 4.09% वर गेली, तर 2 वर्षांच्या बॉण्ड यील्डमध्ये घट होऊन ती 3.48% वर आली.
व्यापार युद्धाच्या भीतीमुळे भारतीय बाजारात वेगळी परिस्थिती
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी 24 फेब्रुवारी 2026 पासून लागू केलेल्या 10% च्या नवीन व्यापार शुल्कांमुळे जागतिक बाजारात चिंतेचे वातावरण आहे. या धोरणांमुळे व्यापार युद्धाची भीती वाढली आहे, जी ऐतिहासिकदृष्ट्या सोन्या-चांदीसारख्या सुरक्षित मालमत्तांसाठी फायदेशीर ठरली आहे. मात्र, या जागतिक तेजीच्या उलट भारतीय सराफा बाजारात मात्र घसरण दिसून आली. MCX गोल्ड फ्युचर्स 0.35% घसरून ₹1,60,619 वर आले, तर MCX सिल्व्हर फ्युचर्समध्ये 1.31% ची मोठी घसरण होऊन ते ₹2,64,799 वर पोहोचले.
भारतासारख्या मोठ्या सोन्याच्या ग्राहक असलेल्या देशात, स्थानिक किमती भारतीय रुपयाच्या (INR) कामगिरीवर अवलंबून असतात. रुपया गेल्या महिन्यात 0.53% मजबूत झाला असला तरी, वर्षा-दर-वर्षाच्या तुलनेत तो 4.15% ने खाली आहे. तसेच, सोन्याच्या विक्रमी उच्चांकामुळे भारतातील मागणीवर परिणाम झाला आहे, ज्यामुळे दागिन्यांची मागणी घटली आहे.
भविष्यातील धोके आणि अपेक्षा
सध्याच्या वाढीनंतरही, सोन्या-चांदीच्या किमतींना काही धोके आहेत. भू-राजकीय तणाव कमी झाल्यास किंवा व्यापार युद्धाचा प्रश्न सुटल्यास या धातूंच्या किमतीत अचानक मोठी घसरण होऊ शकते. काही विश्लेषक बाजाराने आधीच शिखर गाठले असल्याची शक्यता वर्तवत आहेत. तसेच, अमेरिकन डॉलर निर्देशांक मजबूत झाल्यास सोन्याच्या किमतींवर दबाव येऊ शकतो. जागतिक आर्थिक वाढीवर व्यापार युद्धाचा परिणाम होण्याची चिंता कायम आहे, ज्यामुळे औद्योगिक मागणीवर, विशेषतः चांदीवर परिणाम होऊ शकतो.
