भारतातील मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज (MCX) वर सोने आणि चांदीच्या किमतींनी आतापर्यंतचे सर्व उच्चांक मोडले आहेत. डिसेंबर गोल्ड फ्युचर्स 1,20,900 रुपये प्रति 10 ग्रॅम या पातळीवर पोहोचले, तर फेब्रुवारी 2026 गोल्ड फ्युचर्स 1,22,231 रुपयांवर नवीन शिखर गाठले. मार्च 2026 च्या चांदी फ्युचर्सनी देखील 1,49,500 रुपये प्रति किलोपर्यंत झेप घेतली, मागील दिवसाच्या विक्रमानंतर ही वाढ झाली. या तेजीमागे अनेक प्रमुख कारणे आहेत:
- अमेरिकेतील आर्थिक आणि राजकीय अनिश्चितता: अमेरिकेत सुरू असलेल्या सरकारी शटडाउनमुळे महत्त्वाच्या संघीय कार्यक्रमांमध्ये व्यत्यय येत आहे आणि आर्थिक आकडेवारीच्या प्रकाशनात विलंब होत आहे, ज्यामुळे जागतिक बाजारात अस्थिरता निर्माण झाली आहे.
- फेडरल रिझर्व्हकडून व्याजदर कपातीची अटकळ: फेडरल रिझर्व्ह आपल्या आगामी बैठकांमध्ये व्याजदर कमी करण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे, ज्यामुळे सोने 'सेफ-हेवन ॲसेट' (सुरक्षित गुंतवणूक) म्हणून अधिक आकर्षक ठरत आहे.
- मध्यवर्ती बँकांकडून खरेदी: जगभरातील मध्यवर्ती बँकांनी मोठ्या प्रमाणात सोने खरेदी पुन्हा सुरू केली आहे. ऑगस्ट महिन्यात, मध्यवर्ती बँकांनी एकत्रितपणे त्यांच्या गंगाजळीत 15 टन सोन्याची भर घातली. उदाहरणार्थ, चीनच्या पीपल्स बँक ऑफ चायनाने सलग 11 व्या महिन्यात आपल्या सोन्याच्या साठ्यात वाढ केली आहे.
आंतरराष्ट्रीय बाजारातही, Comex गोल्ड फ्युचर्स 4,000 डॉलर प्रति औंसच्या पुढे गेले आहेत, जे जागतिक ट्रेंड दर्शवते. बाजारातील सहभागी फेडरल रिझर्व्हच्या अधिकाऱ्यांची विधाने आणि FOMC बैठकीचे मिनिट्स यावर लक्ष ठेवून आहेत, जेणेकरून अमेरिकेच्या चलन धोरणाबद्दल आणि भविष्यातील व्याजदर बदलांबद्दल अधिक माहिती मिळू शकेल.
सोने-चांदीच्या किमतीतील या वाढीचा थेट परिणाम MCX सारख्या एक्सचेंजवरील कमोडिटी ट्रेडर्स आणि मौल्यवान धातूंमधील गुंतवणूकदारांवर होतो. यामुळे भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी उपलब्ध असलेल्या ईटीएफ (ETFs) आणि सॉव्हरिन गोल्ड बाँड्स सारख्या सोने-आधारित वित्तीय उत्पादनांच्या मूल्यावरही परिणाम होतो. सोन्याच्या वाढत्या किमतींमुळे दागिन्यांची मागणी आणि एकूणच आर्थिक भावनांवरही परिणाम होऊ शकतो.