जागतिक बाजारातील अस्थिरता आणि भू-राजकीय तणावामुळे गुंतवणूकदार सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वळले आहेत. याचा परिणाम म्हणून, शुक्रवारी MCX वर सोन्याचे फ्युचर्स **₹1,205** नी वाढून **₹1,59,700** प्रति १० ग्रॅम झाले, तर चांदी **₹1,745** नी वाढून **₹2,44,988** प्रति किलोवर पोहोचली.
सोन्या-चांदीत तुफानी तेजीचे कारण
शुक्रवारी सोन्या-चांदीच्या दरात मोठी वाढ दिसून आली. बाजारातील वाढत्या अनिश्चिततेमुळे गुंतवणूकदारांनी आपले पैसे सुरक्षित गुंतवणुकीच्या मालमत्तांमध्ये वळवले. मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज (MCX) वर सोन्याच्या ऑक्टोबर फ्युचर्समध्ये ₹1,205 ची वाढ होऊन ते ₹1,59,700 प्रति १० ग्रॅमवर पोहोचले. त्याचप्रमाणे, चांदीच्या सप्टेंबर फ्युचर्समध्ये ₹1,745 ची वाढ होऊन ते ₹2,44,988 प्रति किलोवर उघडले.
वाढत्या तणावाचा परिणाम
या तेजीमागे वाढता भू-राजकीय तणाव हे मुख्य कारण आहे. विशेषतः, अमेरिकेने इराणवर घातलेल्या संभाव्य निर्बंधांवर गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष आहे. इराण हा कच्च्या तेलाचा एक मोठा उत्पादक देश असल्याने, कोणत्याही धोरणात्मक बदलामुळे तेलाच्या किमती वाढू शकतात. कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्यास जागतिक स्तरावर महागाई वाढण्याची भीती निर्माण होते. अशा परिस्थितीत, गुंतवणूकदार अनेकदा सोने आणि चांदीकडे वळतात, कारण ते महागाई आणि आर्थिक अस्थिरतेपासून संरक्षण देतात.
भारतीय बाजारावर परिणाम
फ्युचर्स मार्केटमधील ही वाढ गुंतवणूकदारांची भावना दर्शवते, परंतु याचा प्रत्यक्ष बाजारावर काय परिणाम होतो हे पाहणे महत्त्वाचे आहे. भारतात, जो सोन्याचा मोठा ग्राहक आहे, अशा उच्च किमतींमुळे किरकोळ मागणी कमी होण्याची शक्यता आहे. ऐतिहासिकदृष्ट्या, जेव्हा किमती इतक्या वेगाने वाढतात, तेव्हा दागिन्यांचे खरेदीदार आणि छोटे गुंतवणूकदार यांची मागणी कमी होते, कारण बरेच जण मोठ्या खरेदीसाठी किमती स्थिर होण्याची वाट पाहतात.
संस्थात्मक खरेदीचा आधार
जागतिक स्तरावर, चीनसारख्या अनेक देशांचे केंद्रीय बँका आपल्या राखीव मालमत्ता म्हणून सोन्याची खरेदी करत आहेत. ही संस्थात्मक खरेदी सोन्याच्या किमतींना दीर्घकालीन आधार देते आणि फ्युचर्स मार्केटमधील रोजच्या चढ-उतारांना संतुलित करण्यास मदत करते.
पुढील वाटचाल कशी असेल?
गुंतवणूकदारांनी जागतिक कच्च्या तेलाच्या किमती आणि अमेरिकन डॉलरच्या मजबूतपणावर लक्ष ठेवावे. डॉलर मजबूत झाल्यास, सोन्याच्या किमतींवर दबाव येऊ शकतो. तसेच, मध्य पूर्वेकडील धोरणांमधील कोणतेही बदल नजीकच्या काळात बाजारातील हालचालींसाठी महत्त्वाचे ठरतील.