सोने महागले! मध्यवर्ती बँकांची खरेदी आणि जागतिक तणावामुळे भाव विक्रमी पातळीवर!

जागतिक अनिश्चितता आणि खरेदीचा जोर: सोन्याच्या भावात मोठी तेजी

3 फेब्रुवारी 2026 रोजी भारतीय सराफा बाजारात सोन्याने मोठी वाढ नोंदवली. 24 कॅरेट सोन्याचा भाव ₹148,230 प्रति 10 ग्रॅम पर्यंत पोहोचला, तर 22 कॅरेट सोन्याचे दर ₹135,878 प्रति 10 ग्रॅम नोंदवले गेले. कालच्या तुलनेत 24 कॅरेट सोन्याच्या दरात तब्बल ₹5,340 ची वाढ झाली.

जगभरातील भू-राजकीय तणाव (Geopolitical Tensions) वाढत असल्याने गुंतवणूकदार 'सुरक्षित गुंतवणूक' (Safe-haven Asset) म्हणून सोन्याकडे वळत आहेत. यासोबतच, जगभरातील मध्यवर्ती बँकांकडून (Central Banks) सोन्याची सातत्याने होणारी खरेदी या तेजीला आणखी बळ देत आहे. यामुळे गुंतवणूकदारांचा दृष्टिकोन बदलून ते अधिक सुरक्षित मालमत्तांकडे आकर्षित होत आहेत.

MCX (Multi Commodity Exchange) वर सोन्याचे फ्युचर्स (Futures) देखील तेजीत होते. एप्रिल फ्युचर्समध्ये जवळपास 4% ची वाढ दिसून आली, जी बाजारातील सकारात्मक भावना दर्शवते.

आंतरराष्ट्रीय बाजाराशी तुलना आणि स्थानिक घटक

भारतीय बाजारात सोन्याचे भाव आंतरराष्ट्रीय केंद्रांच्या तुलनेत प्रीमियमवर (Premium) आहेत. 3 फेब्रुवारी 2026 रोजी भारतात 24 कॅरेट सोन्याचा भाव ₹148,230 प्रति 10 ग्रॅम होता, तर दुबईमध्ये हाच भाव सुमारे ₹134,374 होता. हा 10.31% चा फरक प्रामुख्याने आयात शुल्क आणि स्थानिक बाजारपेठेतील मागणी-पुरवठ्याच्या गतिशीलतेमुळे आहे.

विश्लेषकांच्या मते, अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हकडून (US Federal Reserve) व्याजदरात कपात होण्याची शक्यता (Interest Rate Cuts) हे सोन्यासाठी आणखी एक सकारात्मक कारण ठरत आहे. व्याजदर कमी झाल्यास सोन्यासारख्या नॉन-यील्ड मालमत्ता (Non-yielding Assets) होल्ड करण्याचा संधी खर्च कमी होतो.

अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हचे पुढील अध्यक्ष म्हणून केविन वॉर्श (Kevin Warsh) यांच्या संभाव्य नियुक्तीच्या वृत्तानेही बाजारात चर्चा आहे. वॉर्श यांची 'हॉकिश' (Hawkish) भूमिका भविष्यातील व्याजदर धोरणांवर परिणाम करू शकते, ज्यामुळे सोन्याच्या किंमतीत चढ-उतार दिसून येतील. फेडरल रिझर्व्हची स्वायत्तता आणि अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेबद्दलची चिंता यामुळे गुंतवणूकदार सोन्याला आर्थिक अस्थिरतेपासून बचावासाठी (Hedge) प्राधान्य देत आहेत. चांदीच्या दरातही चढ-उतार असले तरी, सोन्याचे 'सुरक्षित आश्रयस्थान' (Safe-haven) म्हणून असलेले महत्त्व कायम आहे.

पुढील दिशा: संथ गती आणि सावधगिरीचा सल्ला

सध्याच्या तेजीनंतर, विश्लेषकांना अपेक्षा आहे की सोन्याचे भाव काही काळ एका विशिष्ट मर्यादेत (Range-bound) फिरू शकतात. बाजारातील नफावसुली (Profit-taking) आणि पुढील वाटचालीसाठी महत्त्वपूर्ण ठरणारे घटक म्हणजे अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हचे व्याजदरांबाबतचे संकेत, डॉलर इंडेक्समधील (US Dollar Index) चढ-उतार आणि अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेशी संबंधित महत्त्वाचे आकडे. किरकोळ गुंतवणूकदारांनी स्थानिक किमतींवर लक्ष ठेवण्यासोबतच आंतरराष्ट्रीय बाजारातील घडामोडी आणि जागतिक आर्थिक तसेच भू-राजकीय परिस्थितीचा विचार करूनच गुंतवणुकीचा निर्णय घ्यावा.