अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हकडून व्याजदर वाढण्याची शक्यता आणि अमेरिका-इराणमधील तणावामुळे सोन्याच्या दरात मोठी घसरण झाली आहे. यामुळे सोने तब्बल ७ महिन्यांच्या नीचांकी पातळीवर पोहोचले आहे.
काय घडले?
बुधवारी जागतिक बाजारात सोन्याच्या दरात मोठी घसरण झाली. COMEX गोल्ड फ्युचर्स (Gold Futures) 1.13% नी घसरून $3,993 प्रति औंसवर पोहोचले, तर चांदीच्या दरात 2.93% ची घसरण होऊन ते $57.735 प्रति औंसवर आले. या घसरणीमुळे गुंतवणूकदारांमध्ये सावधगिरीचे वातावरण पसरले आहे, कारण सोन्यासारख्या नॉन-यिल्डिंग मालमत्तेत (Non-yielding Assets) गुंतवणूक करणे आता जोखमीचे वाटू लागले आहे.
फेडरल रिझर्व्हच्या धोरणांचा परिणाम
सोन्याच्या दरातील घसरणीमागे अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्ह (Federal Reserve) कडून व्याजदर वाढीची शक्यता हे मुख्य कारण आहे. क्लीव्हलँड फेडरल रिझर्व्हच्या अध्यक्षा बेथ हॅमॅक यांनी सूचित केले आहे की, जर महागाई (Inflation) नियंत्रणात आली नाही, तर व्याजदर वाढवले जाऊ शकतात. व्याजदर वाढल्यास सोन्याचे आकर्षण कमी होते, कारण या धातूवर कोणतेही व्याज किंवा डिव्हिडंड मिळत नाही. तसेच, वाढलेले व्याजदर अमेरिकन डॉलरला मजबूत करतात, ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय खरेदीदारांसाठी सोने महाग होते. CME FedWatch Tool नुसार, सप्टेंबरमध्ये व्याजदर वाढण्याची शक्यता 67% आहे.
भू-राजकीय तणाव (Geopolitical Tensions)
अमेरिका आणि इराणमधील संभाव्य शांतता कराराबाबतची अनिश्चितता बाजारात अस्थिरता वाढवत आहे. इराणच्या अधिकाऱ्यांनी अमेरिकेच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांसोबत तात्काळ बैठका घेण्यास नकार दिल्याच्या बातम्यांमुळे भू-राजकीय चिंता वाढल्या आहेत. युद्धविराम अटी आणि अणु कार्यक्रमांवरील चर्चा यांसारख्या न सुटलेल्या समस्यांमुळे गुंतवणूकदार सुरक्षित किंवा अधिक तरल मालमत्तांकडे वळत आहेत.
भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी काय अर्थ?
आंतरराष्ट्रीय बाजारातील सोन्याच्या किमतीतील चढ-उतार भारतीय बाजारपेठेवर परिणाम करतात. जरी सोने जागतिक स्तरावर डॉलर्समध्ये विकले जात असले तरी, भारतातील अंतिम किंमत रुपयाच्या मूल्यावर देखील अवलंबून असते. फेडरल रिझर्व्हच्या व्याजदर वाढीमुळे डॉलर मजबूत झाल्यास रुपयावर दबाव येऊ शकतो. त्यामुळे, आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोने स्वस्त झाले तरी, रुपयाच्या घसरणीमुळे भारतीय ग्राहकांसाठी किमतीत लगेच किंवा तितकी घट होईलच असे नाही.
पुढे काय?
आता बाजाराचे लक्ष अमेरिकेकडून येणाऱ्या आर्थिक आकडेवारीवर आहे. गुंतवणूकदार जून महिन्याचा ADP रोजगार अहवाल (ADP Employment Report) आणि गुरुवारचे नॉन-फार्म पेरोल्स (Nonfarm Payrolls) यावर लक्ष ठेवून असतील. या आकडेवारीमुळे अमेरिकेच्या कामगार बाजाराची स्थिती स्पष्ट होईल. याव्यतिरिक्त, युरोझोन आणि अमेरिकेच्या ISM मधील मॅन्युफॅक्चरिंग PMI (Manufacturing PMI) आणि महागाईचे आकडे जागतिक चलनविषयक धोरणाची दिशा ठरवण्यासाठी महत्त्वपूर्ण ठरतील.