Whalesbook
अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हने (US Federal Reserve) व्याजदर जैसे थे ठेवले असले तरी, ते लवकरच कमी होण्याची शक्यता कमी आहे. या बातमीमुळे जागतिक बाजारात सोन्या-चांदीच्या दरात घसरण झाली आहे.
काय झाले?
अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हने (US Federal Reserve) गुरुवारी व्याजदर (Interest Rates) 3.5% ते 3.75% च्या पातळीवर कायम ठेवण्याचा निर्णय घेतला. बाजाराला ही अपेक्षा होती, पण फेडरल ओपन मार्केट कमिटीने (FOMC) दिलेल्या संकेतानुसार, ते व्याजदर अपेक्षेपेक्षा जास्त काळ याच पातळीवर ठेवू शकतात. वाढत्या महागाईमुळे (Inflation) ही खबरदारी घेतली जात आहे.
या घोषणेनंतर, COMEX वरील सोन्याचे फ्युचर्स (Gold Futures) 0.94% नी घसरून $4,340.40 प्रति औंसवर आले. तर चांदीचे फ्युचर्स (Silver Futures) 1.74% नी घसरून $69.535 प्रति औंसवर पोहोचले.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे
जेव्हा फेडरल रिझर्व्ह व्याजदर वाढवते किंवा जास्त काळ कायम ठेवते, तेव्हा सोन्या-चांदीसारख्या मौल्यवान धातूंवर दबाव येतो. कारण या धातूंवर व्याज किंवा डिव्हिडंड मिळत नाही. अशावेळी, सरकारी बाँड्स किंवा बचत खात्यातून जास्त परतावा मिळत असल्यास, गुंतवणूकदार सोन्याकडे दुर्लक्ष करून तिकडे वळण्याची शक्यता असते.
या धोरणामुळे अमेरिकन डॉलर (USD) मजबूत होतो आणि ट्रेझरी यील्ड्स (Treasury Yields) वाढतात. सोने आणि चांदीचे दर डॉलरमध्ये मोजले जात असल्याने, डॉलर मजबूत झाल्यास इतर चलनांमध्ये खरेदी करणाऱ्यांसाठी ते महाग ठरते. यामुळे मागणी कमी होऊन किमती घसरतात.
भारतीय बाजाराचा संदर्भ
भारतीय बाजारात, विशेषतः मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज (MCX) वर सोन्या-चांदीच्या किमतींवर जागतिक बाजारातील दरांचा मोठा प्रभाव असतो. आंतरराष्ट्रीय किमती घसरल्यास, भारतीय बाजारातही घसरण दिसून येते. मात्र, रुपया-डॉलरच्या विनिमय दराचाही (USD/INR) यावर परिणाम होतो. जर डॉलर रुपयाच्या तुलनेत मजबूत झाला, तर जागतिक घसरणीचा भारतीय किमतींवरील परिणाम काही प्रमाणात कमी होऊ शकतो.
भू-राजकीय घटकांचा प्रभाव
फेडरल रिझर्व्हच्या धोरणांमुळे सोन्या-चांदीवर दबाव असूनही, किमतींमध्ये मोठी घसरण झाली नाही. याचे मुख्य कारण म्हणजे पश्चिम आशियातील (West Asia) भू-राजकीय तणाव. अनिश्चिततेच्या काळात गुंतवणूकदार सोन्याकडे सुरक्षित गुंतवणूक (Safe-haven Asset) म्हणून पाहतात. अमेरिका आणि इराणमधील संभाव्य युद्धविराम (Ceasefire) करारावर लक्ष ठेवले जात आहे. या प्रदेशात तणाव वाढल्यास सोन्याची मागणी वाढू शकते, ज्यामुळे व्याजदराच्या दबावावर मात करता येईल.
पुढे काय?
आता गुंतवणूकदारांचे लक्ष अमेरिकेच्या आर्थिक आकडेवारीकडे असेल, विशेषतः महागाई आणि रोजगाराचे अहवाल. यावरून फेडरल रिझर्व्हच्या भविष्यातील धोरणांची दिशा स्पष्ट होईल. फेड अधिकाऱ्यांच्या वक्तव्यांवरही लक्ष ठेवावे लागेल, जेणेकरून पुढील धोरण व्याजदर वाढवणारे असेल की कपात करणारे, याचा अंदाज येईल. उच्च व्याजदरांच्या वातावरणात सोन्यावर दबाव असला तरी, आर्थिक आकडेवारी आणि भू-राजकीय स्थिरता यांच्यातील संतुलन किमतींची पुढील दिशा ठरवेल.
