सोनं-चांदीची मोठी झळाळी: डॉलर घसरला, गुंतवणूकदारांची चांदी!

डॉलर घसरला, मौल्यवान धातू चमकले!

आज सोमवार रोजी सोन्या-चांदीच्या दरात लक्षणीय वाढ झाली. युएस डॉलर इंडेक्समध्ये 0.30% ची घसरण होऊन तो साधारण 97 च्या पातळीवर आला, ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात डॉलर-डिनॉमिनेटेड कमोडिटीज अधिक आकर्षक झाल्या. जागतिक अनिश्चितता आणि डॉलरची घटती किंमत यामुळे गुंतवणूकदारांनी सोन्या-चांदीकडे सुरक्षित गुंतवणूक (safe-haven) म्हणून मोर्चा वळवला.

चांदीत जास्त चढ-उतार, सोन्याला स्थिर मागणी

या तेजीमध्ये चांदीने सोन्याला मागे टाकले. चांदीचा भाव 6.66% नी वाढून ₹2.72 लाख प्रति किलो झाला, तर सोन्याचा भाव 0.83% नी वाढून ₹1.58 लाख प्रति 10 ग्रॅम वर पोहोचला. चांदीच्या या मोठ्या वाढीमागे सट्टेबाजीचे (speculative interest) प्रमाण अधिक असल्याचे दिसते. तर, सोन्याची अधिक स्थिर वाढ ही जागतिक चिंतेच्या काळात त्याची सुरक्षित मालमत्ता म्हणून असलेली पारंपरिक भूमिका दर्शवते.

सेंट्रल बँकांचा पाठिंबा आणि बाजारातील प्रवाह

सोन्याला सेंट्रल बँकांकडून सातत्याने मागणी आहे. चीनच्या सेंट्रल बँकेने सलग १५व्या महिन्यात जानेवारीतही सोन्याची खरेदी वाढवली आहे. यामुळे सोन्याच्या भावाला आधार मिळतो. सुरुवातीच्या 2026 च्या बाजारातील संकेतांनुसार, महागाई आणि भू-राजकीय धोक्यांपासून संरक्षण म्हणून गोल्ड-बॅक्ड ईटीएफ (ETFs) मध्ये मोठी गुंतवणूक दिसून आली. चांदीचे मार्केट लहान असल्यामुळे आणि औद्योगिक मागणीवर अवलंबून असल्यामुळे, त्यात सोन्यापेक्षा जास्त चढ-उतार दिसतात.

धोक्याची घंटा: US डेटा आणि सट्टेबाजीचा धोका

या तेजीवर काही धोकेही आहेत. चांदीतील तीव्र चढ-उतार हे बाजारातील सट्टेबाजी आणि अल्पकालीन नफावसुलीचे संकेत देतात. या आठवड्यात येणारे अमेरिकेचे नॉन-फार्म पेरोल्स (nonfarm payrolls) आणि ग्राहक महागाईचे (consumer inflation) आकडे महत्त्वाचे ठरू शकतात. हे आकडे अपेक्षेपेक्षा चांगले आल्यास, फेडरल रिझर्व्ह व्याजदर वाढवण्याच्या दिशेने पाऊल उचलू शकते, ज्यामुळे डॉलर मजबूत होऊन सोन्या-चांदीच्या भावावर दबाव येऊ शकतो. भू-राजकीय तणाव कमी झाल्यास सुरक्षित गुंतवणुकीची मागणी कमी होऊ शकते.

पुढील दिशा काय?

बुधवारी येणारे अमेरिकेचे नॉन-फार्म पेरोल्स आणि बेरोजगारीचे आकडे, तसेच शुक्रवारी येणारे ग्राहक महागाईचे आकडे हे सोन्या-चांदीच्या भावासाठी महत्त्वाचे ठरणार आहेत. या आकडेवारीनुसार डॉलरची दिशा ठरेल आणि त्याचा परिणाम मौल्यवान धातूंवर दिसेल. 2026 च्या सुरुवातीला सेंट्रल बँकांची खरेदी आणि सुरक्षित गुंतवणुकीची मागणी कायम राहण्याची शक्यता वर्तवली जात होती, पण महागाई आणि मॉनेटरी पॉलिसीकडे बारकाईने लक्ष ठेवावे लागेल.