सोनं-चांदीचे बदललेले स्वरूप: सेफ हेवन की स्पेक्युलेटिव्ह ॲसेट?
PACE 360 चे मार्केट स्ट्रॅटेजिस्ट अमित गोयल यांच्या मते, सोन्यासारखे धातू आता केवळ 'सेफ हेवन' (Safe Haven) म्हणजे सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून राहिले नाहीत. ते आता 'स्पेक्युलेटिव्ह रिस्क ॲसेट' (Speculative Risk Asset) म्हणून वावरत आहेत. याचा थेट परिणाम म्हणजे, त्यांच्या किमती बाजारातील इतर घटकांप्रमाणे वेगाने वर-खाली होऊ शकतात, जे पूर्वी महागाईपासून (Inflation) बचावासाठी ओळखले जात होते. हे एक गुंतागुंतीचे चित्र निर्माण करते, जिथे छोट्या कालावधीसाठी ट्रेडिंगच्या संधी आहेत, पण दीर्घकाळासाठी मोठे धोकेही दडलेले आहेत.
अल्पावधीत तेजीची शक्यता; कारणे काय?
गोयल यांनी स्पष्ट केले की, जरी दीर्घकालीन दृष्टिकोन नकारात्मक असला तरी, पुढील एक ते दोन महिन्यांत सोनं आणि चांदीमध्ये तेजी अपेक्षित आहे. मध्यपूर्वेतील भू-राजकीय तणाव (Geopolitical Tensions) कमी झाल्यामुळे बाजारात एक सकारात्मकता येईल. यामुळे महागाई आणि बाँड यील्ड्सबद्दलची चिंता कमी होऊन डॉलर (U.S. Dollar) कमकुवत होण्याची शक्यता आहे. डॉलर कमकुवत झाल्यास, इतर चलनांमध्ये सोनं-चांदी स्वस्त होतात आणि त्यांची मागणी वाढते.
किमतींचे लक्ष्य आणि डॉलरची भूमिका
सध्या सुमारे $4,400 प्रति औंस असलेल्या सोन्याचा भाव $5,000 पर्यंत जाण्याची शक्यता आहे. तर, अधिक अस्थिर असलेल्या चांदीच्या किमती सध्याच्या $69.5 वरून $85-$86 पर्यंत उसळी घेऊ शकतात. हा अंदाज डॉलर इंडेक्स (Dollar Index) 100.50 वरून घसरून 97-98 पर्यंत येण्याच्या शक्यतेवर आधारित आहे.
धोक्याची घंटा: अमेरिकेतील मंदी आणि डिफ्लेशन
परंतु, गोयल यांचा दीर्घकालीन अंदाज चिंताजनक आहे. ते पुढील वर्षाभरात अमेरिकेत मंदी (Recession) येण्याची शक्यता वर्तवत आहेत. या मंदीमुळे पुढील 12 ते 18 महिन्यांत जागतिक स्तरावर डिफ्लेशनचा (Deflation) जोर वाढू शकतो. डिफ्लेशन म्हणजे वस्तू आणि सेवांच्या किमती सातत्याने कमी होणे, ज्यामुळे पैशाची खरेदी शक्ती वाढते, पण ही परिस्थिती सोन्यासारख्या महागाईविरोधी मालमत्तेसाठी (Anti-inflation Asset) चांगली नसते. गोयल यांच्या मते, ही सध्याची तेजी केवळ एक तात्पुरती विश्रांती असून, मंदी आणि डिफ्लेशनचा सामना करताना सोन्या-चांदीसारख्या वस्तूंची मागणी घटू शकते आणि किमतींमध्ये मोठी घसरण होऊ शकते.