### सोन्या-चांदीमध्ये प्रचंड अस्थिरता
फेब्रुवारी 2026 चा आठवडा सोन्या-चांदीच्या बाजारासाठी अत्यंत उलथापालथीचा ठरला. सोमवारी, 2 फेब्रुवारी 2026 रोजी, जागतिक घडामोडी आणि आर्थिक धोरणांच्या संकेतांवर गुंतवणूकदार अत्यंत संवेदनशील असल्याचे दिसून आले. सुरुवातीला मोठी घसरण झाल्यानंतर दोन्ही मौल्यवान धातूंनी सावरण्याचा प्रयत्न केला, पण बाजारात प्रचंड अस्थिरता कायम होती. रविवारी, 1 फेब्रुवारी 2026 रोजी केंद्रीय बजेट सादर झाले, ज्याचा परिणाम सोमवारी बाजारात दिसून आला.
### बजेटनंतर MCX वर मोठी घसरण
रविवारी, 1 फेब्रुवारी 2026 रोजी, युनियन बजेट 2026 सादर झाले. या दिवशी भारतीय बाजारात, मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज (MCX) वर, एप्रिल महिन्याच्या सोन्याचे फ्युचर्स (Gold Futures) 2.9% म्हणजेच ₹4,242 नी घसरून ₹1,48,104 प्रति 10 ग्रॅम वर बंद झाले. मार्च महिन्याच्या चांदी फ्युचर्समध्ये (Silver Futures) तर मोठी घसरण झाली. चांदी 9% लोअर सर्किटला (Lower Circuit) लागली आणि ₹26,273 प्रति किलोने घसरून ₹2,65,652 वर बंद झाली.
### फेडचे संकेत आणि डॉलरचा प्रभाव
या सर्व उलथापालथीचे मुख्य कारण अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी केविन वॉर्श (Kevin Warsh) यांना फेडरल रिझर्व्हचे (Federal Reserve) पुढील चेअरमन म्हणून नामांकित करणे हे आहे. या शक्यतेमुळे डॉलर (Dollar) मजबूत झाला, ज्याचा थेट परिणाम सोन्या-चांदीसारख्या डॉलर-नामांकित कमोडिटीजवर झाला. मजबूत डॉलरमुळे इतर चलनांमध्ये सोन्या-चांदी महाग होतात, त्यामुळे त्यांची मागणी कमी होते आणि किमतींवर दबाव येतो.
### आयात शुल्कात बदल नाही, गुंतवणूकदार नाराज
केंद्रीय बजेट 2026 मध्ये, सोन्या आणि चांदीवरील आयात शुल्कात (Import Duties) कोणताही बदल करण्यात आला नाही. भारतात 2025 मध्ये सोन्या-चांदीची आयात खूप वाढल्याने व्यापार तूट (Trade Deficit) वाढण्याची चिंता होती. त्यामुळे अनेकजण शुल्कात कपात होण्याची अपेक्षा करत होते. परंतु, शुल्कात कोणताही बदल न झाल्याने आणि सध्याचे दर कायम राहिल्याने बाजारात थोडी निराशा पसरली.
### ऐतिहासिक घसरणीची आठवण
चांदीने काही दिवसांपूर्वी अनुभवलेली मोठी घसरण ही मार्च 1980 नंतरची सर्वात मोठी एका दिवसाची घसरण होती. यामुळे बाजारात 1980 च्या दशकातील तीव्र अस्थिरतेची आठवण झाली. भारतातील सोन्या-चांदीच्या आयातीवर सरकारचे नियंत्रण आयात शुल्काद्वारे असते. 2013 मध्ये रुपयाच्या संकटादरम्यान आयात शुल्कात मोठी वाढ करण्यात आली होती. 2025 मध्ये विक्रमी किमती असूनही, भारतात सोन्या-चांदीची मागणी कायम होती आणि आयातीने व्यापार तुटीवर परिणाम केला होता.
### बाजाराचे भविष्य
एकूणच, फेडरल रिझर्व्हच्या धोरणांबद्दलची अनिश्चितता, जागतिक आर्थिक वाढीबद्दलच्या चिंता आणि भारताची व्यापार तूट या सर्व गोष्टींमुळे सोन्या-चांदीच्या बाजारात पुढील काळातही अस्थिरता राहण्याची शक्यता आहे. तात्काळ नफा वसुली (Profit Taking) आणि बातम्यांवर आधारित चढ-उतार अपेक्षित असले तरी, अनिश्चिततेच्या काळात सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून सोन्याकडे पाहण्याचा कल कायम राहू शकतो, असे बाजार विश्लेषकांचे मत आहे.
