बाजारातील हालचाली (20 मे)
मध्य पूर्वेतील वाढत्या भू-राजकीय तणावामुळे आणि अमेरिकन डॉलरच्या मजबूततेमुळे 20 मे रोजी मौल्यवान धातूंच्या (Precious Metals) किमतीत घसरण झाली.
अंतरराष्ट्रीय स्पॉट गोल्ड (Spot Gold) 0.71% घसरून $4,479.10 प्रति औंस झाले, तर चांदीच्या फ्युचर्समध्ये (Silver Futures) 0.11% ची घट होऊन किंमत ₹2,70,407 प्रति किलोग्रॅम झाली.
इराणशी संबंधित संघर्ष आणि तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे बाजारात अनिश्चितता होती. मात्र, डॉलर मजबूत असल्याने सोन्या-चांदीला फारसा फायदा झाला नाही.
बाजाराला आधार आणि अडथळे
अमेरिकेने इराणवरील तात्काळ हल्ल्यातून माघार घेतल्याच्या वृत्तामुळे सोन्याला थोडा आधार मिळाला होता. परंतु, करारावर पोहोचण्यात अयशस्वी झाल्यास मोठ्या हल्ल्याच्या धमक्यांमुळे जागतिक बाजारात अनिश्चितता कायम आहे.
सोन्याच्या किमती नजीकच्या काळात ₹1,58,000 ते ₹1,62,000 च्या दरम्यान राहण्याचा अंदाज आहे. सोन्याला $4,500 च्या आसपास आणि चांदीला $75 च्या आसपास आधार मिळाला आहे, परंतु दोन्ही धातू मागील सत्रातील काही वाढ गमावत आहेत.
मध्य पूर्वेतील तणाव आणि सततची महागाई यामुळे बाजारातील सेंटिमेंट (Sentiment) कमजोर झाले आहे. इराण संघर्षामुळे तेलाच्या वाढत्या किमती महागाई वाढवत आहेत, ज्यामुळे मध्यवर्ती बँका व्याजदर वाढवण्याच्या तयारीत आहेत. यामुळे सोन्यावर विक्रीचा दबाव वाढला आहे.
सोने-चांदी का दबावाखाली आहेत?
सामान्यतः भू-राजकीय तणावाच्या काळात सोने-चांदी सुरक्षित गुंतवणूक मानली जाते. मात्र, सध्याची बाजारातील परिस्थिती मंदीची (Bearish Outlook) शक्यता दर्शवते.
अमेरिकन डॉलर सातत्याने मजबूत असल्याने, सोने-चांदीसारख्या डॉलर-आधारित कमोडिटीज आंतरराष्ट्रीय खरेदीदारांसाठी कमी आकर्षक ठरत आहेत. यासोबतच, इराण संघर्षामुळे वाढलेल्या महागाईमुळे आणि ऊर्जा किमतींमुळे मध्यवर्ती बँका व्याजदर वाढवण्याची शक्यता आहे. यामुळे व्याज न देणाऱ्या मालमत्तेत गुंतवणूक करणे फायदेशीर ठरत नाही.
पुढे काय?
गुंतवणूकदार अमेरिकेच्या आर्थिक डेटावर, विशेषतः PMI (Purchasing Managers' Index) निर्देशांकांवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत. यातून फेडरल रिझर्व्हच्या (Federal Reserve) संभाव्य आर्थिक धोरणांचा अंदाज येईल.
जर अमेरिकेची अर्थव्यवस्था मजबूत राहण्याचे संकेत मिळाले, तर डॉलर आणखी मजबूत होऊ शकतो आणि सोने-चांदीच्या किमतींवर दबाव येऊ शकतो. याउलट, जर अर्थव्यवस्थेत मंदीचे संकेत मिळाले, तर महागाई आणि चलन अवमूल्यनाविरुद्ध (Currency Devaluation) हेज (Hedge) म्हणून मौल्यवान धातूंमध्ये पुन्हा रस वाढू शकतो.
