सोने-चांदीचा भाव स्थिर, पण महागाई आणि फेडच्या धोरणांमुळे चिंता कायम!

सध्याची स्थिती आणि मुख्य घटक

सोनं आणि चांदीच्या किमतीत स्थिरता दिसून आली. COMEX गोल्ड सुमारे $4,561.90 प्रति औंसवर, 0.09% नी वर होता, तर चांदी 0.30% नी वाढून $77.680 प्रति औंसवर पोहोचली. अमेरिकन डॉलर कमकुवत झाल्यामुळे इतर चलन वापरणाऱ्या खरेदीदारांसाठी हे धातू अधिक आकर्षक झाले. दरम्यान, कच्चे तेल 2% हून अधिक घसरले, कारण मध्य पूर्वेतील तणाव निवळण्याच्या शक्यतेने तात्काळ महागाईची चिंता कमी केली.

महागाईची चिंता कायम

या शांततेमागे मोठी चिंता दडलेली आहे. अमेरिकेत महागाई (Inflation) ही एक सततची समस्या बनली आहे. एप्रिल महिन्यातील कन्झ्युमर प्राइस इंडेक्स (CPI) मध्ये वर्षा-दर-वर्षा 3.8% वाढ दिसून आली, तर फूड आणि एनर्जी वगळता कोअर CPI मध्ये 2.8% वाढ झाली. विशेषतः सेवा क्षेत्रातील ही वाढ दर्शवते की फेडरल रिझर्व्ह (Federal Reserve) व्याजदर अपेक्षेपेक्षा जास्त काळ उच्च ठेवू शकते. यामुळे 2026 साठी व्याजदर कपातीची अपेक्षा बाजारात बरीच कमी झाली आहे.

भारताचे चांदी आयात धोरण

चांदीच्या किमतींवर भारताच्या आयात धोरणातील बदलांचाही परिणाम होत आहे. भारतीय सरकारने चांदीवरील आयात शुल्कात 15% वाढ केली आहे आणि 99% शुद्धतेचे बार 'प्रतिबंधित' (restricted) श्रेणीत टाकले आहेत. या उपायांमुळे आणि MCX च्या नवीन नियमांमुळे, देशांतर्गत चांदीचा पुरवठा कमी होण्याची शक्यता आहे. यामुळे, विशेषतः ज्वेलरी निर्मात्यांना, स्थानिक किमतीत वाढ अपेक्षित आहे.

फेड चेअरची नियुक्ती आणि अनिश्चितता

अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हचे नवीन चेअर म्हणून केविन वॉर्श (Kevin Warsh) यांची नियुक्ती ही एक मोठी अनिश्चितता घेऊन आली आहे. वॉर्श यांना 'मॉनेटरी हॉक' (monetary hawk) मानले जाते, ज्यांचा कल महागाई नियंत्रणावर अधिक असतो. याचा अर्थ व्याजदर वाढू शकतात किंवा दर कपात मंदावू शकते. याउलट, बाजाराला 2026 मध्ये मोठ्या दर कपातीची अपेक्षा होती. ऐतिहासिकदृष्ट्या, अशा 'हॉक' चेअरच्या नियुक्तीमुळे डॉलर मजबूत होतो आणि मौल्यवान धातूंच्या किमतीत घसरण होते. जानेवारी 2026 मध्ये वॉर्श यांच्या नावाच्या घोषणेनंतर सोने-चांदीत मोठी घसरण दिसून आली होती.

पुढील वाटचाल आणि तज्ञांचे अंदाज

सध्याच्या स्थिरतेनंतरही, सोनं-चांदीसाठी अनेक धोके कायम आहेत. पुरवठा साखळीतील समस्या आणि मजबूत मागणीमुळे सतत वाढत जाणारी महागाई फेडरल रिझर्व्हला कठोर धोरणे अवलंबण्यास भाग पाडू शकते. यामुळे डॉलर मजबूत होऊन सोने-चांदीसारख्या धातूंच्या किमती वाढू शकतात. भू-राजकीय तणाव कमी झाल्यामुळे तेलाच्या किमतीतील दिलासा तात्पुरता असू शकतो. भारताच्या कठोर आयात धोरणांमुळे चांदीच्या पुरवठ्यात दीर्घकाळ तूट निर्माण होऊ शकते.

2026 साठी विश्लेषकांचे अंदाज मिश्र असले तरी, ते सरासरीपेक्षा सकारात्मक आहेत. प्रमुख संस्था गोल्डसाठी $4,900 ते $6,000 प्रति औंस आणि सिल्व्हरसाठी $85 ते $110 प्रति औंस पर्यंत किमती अपेक्षित आहेत. मात्र, अमेरिकेचे चलनविषयक धोरण (monetary policy) आणि महागाईचे आकडे हेच या धातूंच्या कामगिरीची दिशा ठरवतील.